İran’ın Güneyinde Art Arda Patlamalar

İran basınında yer alan bilgilere göre, ABD’nin yeni operasyon açıklamasının ardından Bender Abbas, Sirik, Cask ve Keşm Adası çevresinde şiddetli patlamalar meydana geldi.

Yerel kaynaklar özellikle Sirik ve Bender Abbas’ta yaklaşık 10 ayrı patlamanın yaşandığını aktarırken, yarı resmi Mehr Haber Ajansı da Buşehr eyaletinden patlama haberleri geldiğini bildirdi.

Hürmüzgan Valiliği ise ilk belirlemelere göre saldırılar nedeniyle herhangi bir can kaybının yaşanmadığını açıkladı.

CENTCOM: Yeni Operasyon Başlatıldı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’a yönelik yeni saldırıların başlatıldığını doğruladı.

Açıklamada, operasyonların temel amacının İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak olduğu belirtildi.

CENTCOM ayrıca operasyon emrinin ABD Başkanı Donald Trump tarafından verildiğini ve İran güçlerinin son dönemdeki faaliyetlerine karşılık olarak bu adımın atıldığını ifade etti.

ABD: Çok Sayıda Askeri Hedef Vuruldu

ABD ordusu, son saldırı dalgasının tamamlandığını duyurarak operasyon kapsamında İran’ın farklı bölgelerindeki onlarca askeri hedefin hassas güdümlü mühimmatlarla vurulduğunu açıkladı.

Açıklamaya göre operasyonlarda;

• Hava savunma sistemleri,
• Kıyı radarları,
• Füze unsurları,
• İnsansız hava aracı altyapıları,
• Küçük askeri tekneler,

ABD savaş uçakları, savaş gemileri, tek yönlü insansız hava araçları (İHA) ve ilk kez kullanılan tek yönlü insansız deniz araçları (İDA) ile hedef alındı.

ABD, bir önceki saldırı dalgasında da yaklaşık 140 askeri hedefin imha edildiğini bildirmişti.

İran’dan ABD Üslerine Misilleme

İran basını ise ülke ordusunun bölgedeki “düşman üslerine” füze ve insansız hava araçlarıyla geniş çaplı karşı saldırılar düzenlediğini duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, Bahreyn’deki Şeyh İsa Üssü’nde bulunan ABD’ye ait helikopter bakım merkezleri, elektronik harp uçağı hangarı ve İHA komuta merkezinin hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nde yer alan füze depoları ve yakıt tesisleri ile Kuveyt’teki Ali Al-Salem Üssü’ndeki yakıt depoları, Patriot hava savunma sistemi ve Ahmed el-Ceber Üssü’ndeki stratejik radar sistemlerinin de füze ve İHA saldırılarının hedefleri arasında bulunduğu ifade edildi.

Hürmüz Boğazı Tartışması Yeniden Alevlendi

İran Devrim Muhafızları, misilleme operasyonlarının süreceğini açıklarken Hürmüz Boğazı’nın İran’a ait olduğu yönünde uyarıda bulundu.

Buna karşılık CENTCOM, Hürmüz Boğazı’nın küresel ticaret açısından kritik öneme sahip uluslararası bir deniz geçişi olduğunu belirterek, İran’ın boğaz üzerinde kontrol sahibi olmadığını savundu.

ABD açıklamasında, ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanması amacıyla bölgede askeri varlığın sürdürüleceği ve kuvvetlerin yüksek alarm seviyesinde görev yapmaya devam edeceği vurgulandı.

Bölgede Gerilim Tırmanıyor

Karşılıklı saldırılarla birlikte Orta Doğu’da askeri gerilim yeni bir aşamaya taşınırken, gelişmeler Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve küresel enerji piyasaları açısından yakından takip ediliyor. Taraflardan gelen açıklamalar, önümüzdeki süreçte bölgedeki askeri hareketliliğin devam edebileceğine işaret ediyor.

United States Department of State tarafından yürütülen “Adalet İçin Ödül” programı kapsamında yapılan duyuruda, söz konusu kişiler hakkında bilgi paylaşanlara 10 milyon dolara kadar ödül verilebileceği belirtildi.

ABD’den Bilgi Çağrısı

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın resmi hesaplarından yapılan açıklamada, ilgili kişiler hakkında bilgi sağlayanların hem para ödülü kazanabileceği hem de gerekli görülmesi halinde başka bir ülkeye yerleştirilme imkanından yararlanabileceği ifade edildi.

Paylaşımda ayrıca, ABD’nin daha önce Islamic Revolutionary Guard Corps (İran Devrim Muhafızları Ordusu) için “yabancı terör örgütü” tanımlaması yaptığı hatırlatıldı.

Listede Üst Düzey İsimler Var

Duyuruda yalnızca Mücteba Hamaney değil, İran yönetiminde etkili olduğu belirtilen bazı isimler de yer aldı. Bunlar arasında:

• Ali Laricani

• Ali Asgar Hicazi

• Yahya Rahim Safevi

• İskender Mümini

• İsmail Hatib

de bulunuyor.

ABD tarafından paylaşılan bilgilere göre, bu kişilerin İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun farklı birimleri üzerinde küresel ölçekte yönlendirme ve komuta rolü bulunduğu iddia ediliyor.

“Bilgi Getirene Ödül” Mesajı

ABD’nin ödül programı kapsamında yapılan çağrıda, bu isimler hakkında güvenilir bilgi paylaşan kişilere 10 milyon dolara kadar para ödülü verilebileceği vurgulandı.

Diplomasi kulislerinde ise bu hamle, Washington’un İran yönetimine karşı yürüttüğü baskı politikasının yeni bir aşaması olarak yorumlanıyor. Kimi yorumcular durumu esprili bir dille “füzeyle çözülmeyen meseleler bazen dolar üzerinden çözülmeye çalışılıyor” şeklinde değerlendirdi.

İran basınında yer alan iddialara göre, Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’in dini liderlik görevini üstlendiği ileri sürüldü. Konuya ilişkin resmi makamlardan henüz net bir açıklama yapılmazken, söz konusu iddia hem ülke içinde hem de uluslararası kamuoyunda dikkat çekti.

İran’da dini liderlik makamı, ülkenin en üst siyasi ve dini otoritesi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle görev değişimi iddiaları, bölgesel ve küresel dengeler açısından da yakından takip ediliyor.

Gelişmelere ilişkin resmi doğrulama ve ayrıntıların önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.

ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik düzenlenen saldırıların ardından yapılan görüşme, bölgedeki tansiyonun arttığı bir dönemde gerçekleşti. Beyaz Saray, Trump’ın ayrıca İngiltere ve Kuveyt liderleriyle de temas kurduğunu duyurdu.

Körfez’deki gelişmeler ele alındı

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran da görüşmeye ilişkin bilgi verdi. Duran, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Trump’ın telefon görüşmesinde İran ve Körfez bölgesindeki son durumun kapsamlı şekilde değerlendirildiğini belirtti. Açıklamada, bölgedeki güvenlik gelişmeleri ve güncel durumun iki lider tarafından ele alındığı ifade edildi.

ABD ve İsrail’den İran’a geniş çaplı saldırı

İran ile ABD arasındaki diplomatik temaslar sürerken, İsrail ve ABD sabah saatlerinde İran’a yönelik ortak bir askeri operasyon başlattı. İsrail Savunma Bakanlığı, operasyonun “önleyici saldırı” niteliğinde olduğunu açıkladı. ABD Başkanı Trump ise saldırıyı “büyük bir operasyon” olarak tanımladı.

Operasyon kapsamında başkent Tahran başta olmak üzere İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Buşehr ve Kirmanşah dahil olmak üzere 24 eyalette çeşitli hedeflerin vurulduğu bildirildi.

İran: 201 kişi hayatını kaybetti

İran Kızılayı’nın verdiği bilgilere göre saldırılarda şu ana kadar 201 kişi yaşamını yitirirken, 747 kişi de yaralandı. İran ordusu ise saldırılara karşılık olarak İsrail’e balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdiğini açıkladı.

Ayrıca İran’ın, ABD’ye ait askeri unsurların bulunduğu Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Ürdün gibi ülkelerdeki bazı hedeflere yönelik füze ve kamikaze insansız hava aracı saldırıları düzenlediği de bildirildi.

Orta Doğu’da yaşanan bu gelişmeler, bölgedeki güvenlik risklerini artırırken uluslararası diplomasi trafiğini de hızlandırdı.

Tahran dahil birçok kentte patlamalar yaşandı

Saldırıların başladığı sabah saatlerinde başkent Tahran başta olmak üzere birçok şehirde patlama sesleri duyuldu. Fars Haber Ajansı, hükümet binalarına yakın Üniversite Caddesi ve Cumhuriyet bölgesinin roket saldırılarının hedefi olduğunu duyurdu.

İran basını ayrıca İsfahan, Kum, Kerec ve Kirmanşah gibi önemli şehirlerin de saldırılardan etkilendiğini aktardı.

Kız ilkokulu doğrudan hedef alındı iddiası

İran devlet televizyonu ve IRNA tarafından paylaşılan bilgilere göre, Minab kentinde bulunan “Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu” saldırının hedeflerinden biri oldu. Yetkililer, saldırı sonucu çoğunluğu kız öğrencilerden oluşan çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Minab Kaymakamı Muhammed Radmehr, okulun doğrudan hedef alındığını ve can kaybının ağır olduğunu ifade etti. İlk belirlemelerde daha düşük açıklanan ölü sayısının, ilerleyen saatlerde 85’e yükseldiği bildirildi.

İsrail ve ABD operasyonu doğruladı

İsrail Savunma Bakanlığı, İran’a yönelik “önleyici saldırı” başlattıklarını duyururken, ABD Başkanı Donald Trump da İran’a karşı büyük çaplı bir askeri operasyon yürütüldüğünü açıkladı.

Saldırılar kapsamında Tahran’ın yanı sıra Tebriz, Buşehr, İlam, Kum, İsfahan ve Kirmanşah gibi birçok stratejik kentin hedef alındığı belirtildi.

İran’dan misilleme: ABD üsleri hedef alındı

İran ordusu ise saldırılara karşılık olarak İsrail’e balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırı başlattığını açıkladı. Ayrıca İran’ın, Bahreyn başta olmak üzere bazı Körfez ülkelerindeki ABD askeri üslerini hedef aldığı ve Bahreyn’deki bir ABD donanma üssünün vurulduğu bildirildi.

Çatışmaların ardından hem İran hem de İsrail hava sahalarını kapatırken, İsrail genelinde olağanüstü hal ilan edildi ve halk sığınaklara yönlendirildi.