Suriye ordusu, 10 Mart Mutabakatı’na uymadığı gerekçesiyle SDG/YPG’ye karşı başlattığı askeri operasyonlarda önemli ilerleme kaydetti. Operasyonlar sonucunda SDG/YPG birçok bölgeden çıkarılırken, örgütün liderlerinden Mazlum Abdi’nin ABD’den beklediği desteği bulamadığı ifade edildi.

Bu gelişmelerin ardından ABD Başkanı Trump’a, düzenlediği basın toplantısında Suriye’deki son durumla bağlantılı bir soru yöneltildi.

“Kürtler Sizi Bizi Terk Etmeyecek Başkan Olarak Görüyor”

Suriye ordusunun ilerleyişi sonrası Trump’a, “Kürtler sizi ‘bizi terk etmeyecek başkan’ olarak görüyor” şeklinde bir değerlendirme aktarıldı. Trump ise bu ifadeye, Kürtlere geçmişte sağlanan maddi desteğe dikkat çekerek yanıt verdi.

Trump, “Kürtleri seviyorum ancak şunu anlamak gerekir; petrol karşılığında Kürtlere çok büyük miktarlarda para verildi. Bunu kendileri için yaptılar, bizim için değil. Yine de onlarla iyi ilişkiler kurduk ve onları korumaya çalıştık” dedi.

2019’daki Açıklamalar Yeniden Gündemde

Bu açıklamaların ardından Trump’ın 2019 yılında yaptığı bir konuşma yeniden hatırlatıldı. Trump söz konusu konuşmasında, Türkiye ile Suriye arasındaki olası bir savaşa dahil olmayacağını vurgulayarak, Kürt grupların kamuoyunda “melek gibi” gösterildiğini ancak bunun gerçeği yansıtmadığını savunmuştu.

Trump, o dönemde yaptığı açıklamada PKK’ya dikkat çekerek, örgütün IŞİD kadar sert hatta bazı yönlerden daha sert olduğunu iddia etmiş, IŞİD’in PKK’ya bu nedenle saygı duyduğunu öne sürmüştü.

Konuşmasının devamında Trump, Kürtlere çok büyük miktarlarda para ödendiğini belirterek, bu desteğin ABD ile birlikte savaşmaları için verildiğini ifade etmişti. IŞİD’le mücadelede asıl yükü ABD’nin çektiğini savunan Trump, bazı çevrelerin ABD’yi kötü göstermek amacıyla farklı anlatılar oluşturduğunu dile getirmişti.

Trump ayrıca, Türkiye’nin Suriye’de toprak kazandığı bir tabloyla karşı karşıya kalındığını, Suriye’nin bundan rahatsız olduğunu ve bu sorunun bölge ülkeleri arasında çözülmesi gerektiğini söylemişti. ABD’nin sahada bulunmasının gerekli olmadığını da vurgulamıştı.

“PKK, Daha Büyük Bir Terör Tehdidi”

Trump, Kürtlerin şu an geçmişe kıyasla daha güvende olduğunu belirtirken, savaşma kabiliyetlerine dikkat çekmişti. Kürt grupların ABD ile birlikteyken etkili olduklarını, ancak bu iş birliği sona erdiğinde aynı başarıyı gösteremediklerini savunmuştu.

Trump’a göre, Kürt yapılar içinde yer alan PKK, terör tehdidi açısından birçok yönüyle IŞİD’den daha büyük ve daha tehlikeli bir yapı konumundaydı. Bu durumu “yarı karmaşık” olarak tanımlayan Trump, doğru okunduğunda tablonun aslında net olduğunu ifade etmişti.

ABD–SDG Ortaklığının Sonu

Öte yandan ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusundaki askeri varlığının temel gerekçesinin DEAŞ’la mücadele olduğunu dile getirdi. Barrack, Kürtlerin öncülüğündeki SDG’nin 2019 yılına kadar DEAŞ’ın sözde hilafetinin yıkılmasında sahadaki en etkili kara gücü olduğunu hatırlattı.

Ancak Barrack, günümüzde şartların tamamen değiştiğini belirterek, Suriye’nin artık uluslararası alanda tanınan bir merkezi hükümete sahip olduğunu ve 2025’in sonlarında DEAŞ’la Mücadele Küresel Koalisyonu’na 90’ıncı üye olarak katıldığını vurguladı. Bu gelişmeyle birlikte ABD–SDG ortaklığının temel dayanağının büyük ölçüde ortadan kalktığını ifade etti.

Barrack, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı kapsamlı değerlendirmede, SDG’nin bağımsız ya da ayrı bir yapı olarak devam etmesinin desteklenmediğini, ABD’nin tercihinin Suriye’nin merkezi yönetimiyle bütünleşme yönünde olduğunu açıkça ifade etti.

Suriye’de Esad sonrası dönemde Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğinde kurulan yeni hükümetle birlikte Kürtler açısından tarihi bir fırsat doğduğunu vurgulayan Barrack, bu sürecin birleşik bir Suriye çatısı altında tam entegrasyon, eşit vatandaşlık hakları, kültürel güvenceler ve siyasi katılımın önünü açabileceğini belirtti.

Barrack, Beşar Esad döneminde Kürtlerin uzun yıllar sistematik hak ihlallerine maruz kaldığını, çok sayıda Kürdün vatansız bırakıldığını, ana dillerini kullanmalarının engellendiğini ve ağır ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını hatırlattı.

ABD–SDG İş Birliği Sona Erdi

Açıklamada, ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusundaki askeri varlığının temel gerekçesinin DEAŞ’la mücadele olduğu vurgulandı. Barrack, Kürtlerin öncülüğündeki SDG’nin 2019’a kadar DEAŞ’ın sözde hilafetinin çökertilmesinde kilit rol oynadığını ancak o dönemde işlevsel bir merkezi Suriye devletinin bulunmadığını belirtti.

Gelinen aşamada koşulların tamamen değiştiğine dikkat çeken Barrack, Suriye’nin artık uluslararası alanda tanınan bir merkezi hükümete sahip olduğunu ve 2025’in sonlarında DEAŞ’la Mücadele Küresel Koalisyonu’nun 90’ıncı üyesi olarak sürece dahil olduğunu hatırlattı. Bu gelişmeyle birlikte ABD–SDG ortaklığının temel dayanağının büyük ölçüde ortadan kalktığını ifade etti.

Entegrasyon Anlaşması ve Yol Haritası

Barrack, ABD’nin SDG’nin ayrı bir askeri ve siyasi yapı olarak varlığını sürdürmesini teşvik etmediğini, aksine Şam yönetimiyle entegrasyonu kolaylaştıran bir rol üstlendiğini kaydetti.

Bu kapsamda ABD, Suriye hükümeti ve SDG liderliği arasında yürütülen temaslar sonucunda 18 Ocak’ta bir entegrasyon anlaşması imzalandığını ve sürecin barışçıl şekilde ilerlemesi için net bir yol haritası belirlendiğini açıkladı.

Anlaşmaya göre, SDG mensuplarının bireysel olarak Suriye ulusal ordusuna katılması, petrol sahaları, barajlar ve sınır kapıları gibi stratejik noktaların Şam yönetimine devredilmesi ile DEAŞ mensuplarının tutulduğu cezaevi ve kampların kontrolünün merkezi hükümete bırakılması öngörülüyor.

ABD’nin Suriye’de kalıcı bir askeri varlık hedeflemediğini vurgulayan Barrack, Washington’un önceliklerinin DEAŞ kalıntılarının tamamen ortadan kaldırılması, uzlaşma sürecinin desteklenmesi ve ayrılıkçı ya da federal yapılar dayatılmadan ülkenin ulusal birliğinin güçlendirilmesi olduğunu belirtti.

Barrack’a göre bu entegrasyon süreci, Kürtler açısından tam vatandaşlık, anayasal kültürel güvenceler (Kürtçe eğitim ve Nevruz’un ulusal bayram olarak tanınması gibi) ve yönetime katılım imkânı sağlayabilir. Bu modelin, iç savaş koşullarında SDG’nin sahip olduğu sınırlı yarı özerk yapıdan çok daha kapsamlı haklar sunduğu vurgulandı.

Riskler Sürüyor, Ancak Alternatif Daha Tehlikeli

Açıklamada ateşkeslerin kırılgan olduğu ve sahada risklerin devam ettiği kabul edilirken, uzun süreli ayrışmanın istikrarsızlığı artıracağı ve DEAŞ’ın yeniden güç kazanmasına zemin hazırlayabileceği uyarısı yapıldı.

Barrack, ABD’nin Kürt hakları ve terörle mücadele konularında diplomatik baskıyı sürdürmeye devam edeceğini belirtti.

Son olarak ABD’li temsilci, Washington’un Suriye bağlamındaki temel önceliklerinin DEAŞ mensuplarının tutulduğu cezaevlerinin güvenliğinin sağlanması ve SDG ile Şam yönetimi arasındaki görüşmelerin kolaylaştırılarak entegrasyon sürecinin barışçıl biçimde tamamlanması olduğunu ifade etti.