Trump’a Netanyahu görüşmesi öncesi çağrı

İsrail basınında yer alan bilgilere göre, ortak mektupta Trump’ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Washington’da gerçekleştireceği görüşmede Batı Şeria’daki gelişmeleri gündeme taşıması talep edildi.

Mektupta, “Sayın Başkan, bu felaketi önleyebilecek tek kişinin siz olduğuna inanıyoruz. Başbakanımızla yapacağınız görüşmede bu konuda açık ve net bir mesaj vermenizi içtenlikle umut ediyoruz.” ifadelerine yer verildi.

“Terör terördür” vurgusu

Eski İsrailli güvenlik ve diplomasi yetkilileri, Batı Şeria’da Filistin topraklarını gasbeden Yahudi yerleşimcilerin gerçekleştirdiği saldırıların görmezden gelinmemesi gerektiğini belirterek, “Terör terördür.” ifadesiyle her türlü şiddetin aynı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Mektupta ayrıca Trump’tan, Batı Şeria’daki şiddetin sona erdirilmesi için İsrail yönetimi üzerinde etkisini kullanması ve gerekli baskıyı oluşturması istendi.

Netanyahu hükümetine sert eleştiri

Ortak açıklamada, Netanyahu hükümetinin Filistin yönetimini ekonomik ve siyasi açıdan baskı altına alan politikalarının uzun vadede İsrail’in güvenliğini zayıflatacağı, Orta Doğu’daki istikrarı olumsuz etkileyeceği ve Trump’ın bölgeye yönelik diplomatik girişimlerine zarar verebileceği ifade edildi.

Ben-Gvir ve Smotrich’e dikkat çekildi

Mektupta, mevcut hükümette görev yapan bazı aşırı sağcı isimlerin Batı Şeria’daki kaotik ortamın büyümesinde rol oynadığı ileri sürüldü.

Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in, Filistin topraklarını gasbeden yerleşimcilere siyasi koruma sağladığı ve bu kişilere yönelik etkili yaptırımların uygulanmasını engellediği öne sürüldü.

Trump ile Netanyahu Washington’da buluşacak

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 28 Temmuz Salı günü Washington’da bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmenin gündeminde Gazze’deki gelişmelerin yanı sıra Batı Şeria’da son dönemde artan güvenlik sorunlarının da yer alabileceği değerlendiriliyor.

Son haftalarda işgal altındaki Batı Şeria’da evlere yönelik saldırılar, kundaklama olayları, mülk tahribatı, kuşatma uygulamaları ve yeni kaçak yerleşim faaliyetlerinde belirgin artış yaşanırken, Netanyahu hükümeti daha önce Filistin toprakları üzerine kurulan kaçak Yahudi yerleşimlerinin tanınması ve yeni yerleşimlerin hızlandırılması yönünde talimat vermişti.

Axios sitesinin ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, Beyaz Saray yetkililerinin söz konusu saldırı sonrası Netanyahu’yu sert biçimde eleştirdiği belirtildi. Haberde, Trump yönetiminin, suikastın Gazze’de yürütülen ateşkes sürecini zedelediği görüşünde olduğu aktarıldı.

Bir ABD’li yetkili, Beyaz Saray’ın Netanyahu’ya ilettiği mesajın oldukça net olduğunu ifade ederek, “Eğer kendi itibarınızı sarsmak ve anlaşmalara uymadığınızı göstermek istiyorsanız bu sizin tercihinizdir. Ancak Gazze’deki anlaşmaya arabuluculuk eden Başkan Trump’ın itibarını zedelemenize izin vermeyiz” dedi.

“NETANYAHU’DAN BIKMIŞ DURUMDALAR”

İsrail basınında da benzer iddialar yer aldı. Yedioth Ahronot gazetesi, Beyaz Saray’daki bazı üst düzey isimlerin, Raid Saad suikastının Netanyahu’nun talimatıyla gerçekleştirilmesi sonrası İsrail Başbakanı’na ağır tepki gösterdiğini yazdı.

ABD’li yetkililer, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun yanı sıra Başkan Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in Netanyahu’nun Gazze politikasından duydukları rahatsızlığı gizlemediğini aktardı. Yetkililer, bu isimlerin İsrail’in uzlaşmaz tutumu nedeniyle Netanyahu’dan “bıkmış vaziyette” olduğunu ifade etti.

Aynı kaynaklar, Netanyahu’nun son iki yılda izlediği politikalar nedeniyle uluslararası alanda giderek yalnızlaştığını vurgulayarak, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin kendisiyle görüşmeyi reddetmesi ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne hâlâ davet edilmemesinin bunun göstergesi olduğunu dile getirdi.

WASHINGTON’UN RAHATSIZLIĞI SADECE GAZZE İLE SINIRLI DEĞİL

ABD yönetiminin, Netanyahu hükümetine yönelik eleştirilerinin yalnızca Gazze Şeridi ile sınırlı olmadığı da belirtildi. Washington’un, işgal altındaki Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik İsrailli yerleşimcilerin şiddet eylemlerinden de ciddi rahatsızlık duyduğu ifade edildi.

Bir ABD’li yetkili, “Netanyahu’dan Arap dünyasında provokasyon olarak algılanacak adımlardan kaçınmasını istiyoruz” diyerek, bu tür hamlelerin bölgesel gerilimi artırdığına dikkat çekti.

NETANYAHU-TRUMP GÖRÜŞMESİ BEKLENİYOR

İsrail Başbakanlık Ofisi, iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Öte yandan, ABD yönetimiyle gerilim yaşandığı öne sürülen Netanyahu’nun, 29 Aralık’ta Florida’daki Mar-a-Lago malikanesinde ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelmesinin beklendiği bildirildi.

RAID SAAD SUİKASTI

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, yaptıkları ortak açıklamada Gazze’nin güneyinde yaşanan bir patlamada iki İsrail askerinin yaralandığını duyurmuş, buna karşılık Gazze kentinde Hamas’ın üst düzey isimlerinden Raid Saad’ın hedef alındığını açıklamıştı.

Hamas ise İzzeddin el-Kassam Tugayları komutanlarından Raid Saad’ın, İsrail’in ateşkesi ihlal ederek düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybettiğini doğrulamıştı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes ve esir takası anlaşması sonrası, serbest bırakılan 92 Filistinli mahkum Batı Şeria’da coşkulu bir şekilde karşılandı. Ofer Hapishanesi’nden otobüslerle getirilen Filistinli esirler, yakınlarıyla kucaklaşırken, duygusal anlar yaşandı.

Ancak esirlerin fiziksel durumu gözlerden kaçmadı. Hapisten çıkan Filistinlilerin pek çoğunda darp, işkence ve sağlık sorunlarının izleri görüldü. Halsiz ve bitkin haldeki esirlerin görüntüleri, yıllardır İsrail hapishanelerinde maruz kaldıkları insanlık dışı muameleyi açıkça ortaya koydu.

Aynı süreçte, Hamas’ın elinde tutulan 20 İsrailli esirden 13’ü Uluslararası Kızılhaç Komitesi’ne teslim edildi. Teslim edilen İsrailli esirlerin tamamının sağlıklı, bakımlı ve fiziken iyi durumda olmaları dikkat çekti. Bu fark, esirlerin tutuldukları yerlerde maruz kaldıkları muamelenin ne denli farklı olduğunu da net şekilde gösterdi.

İsrail ordusunun, ateşkes anlaşması gereği Gazze’deki belli bölgelerden çekilmesiyle birlikte, Gazze Şeridi’nde çatışmalar durdu. 8 Ekim 2023’ten itibaren başlayan İsrail saldırılarında ise bugüne kadar en az 67 bin 682 Filistinli hayatını kaybetti, 170 bini aşkın kişi yaralandı.

İsrail’in saldırıları sadece savaş değil, aynı zamanda sistematik bir yıkımı da beraberinde getirirken, hapishanelerdeki insan hakları ihlalleri de uluslararası kamuoyunun dikkatini bir kez daha çekti.