Trump, operasyonun ertelenme kararının Körfez ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirilen görüşmelerin ardından alındığını söyledi. Özellikle Tamim bin Hamad Al Thani, Mohammed bin Salman ve Mohamed bin Zayed Al Nahyan ile yapılan temasların karar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Son dönemde İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik süreçte karşılıklı taslak metinler, reddedilen maddeler ve uzlaşılamayan şartlar nedeniyle gerilim giderek artmıştı. Özellikle İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda tarafların ortak bir noktada buluşamaması, askeri seçeneğin yeniden gündeme gelmesine neden olmuştu. Trump’ın sert açıklamaları sonrası küresel enerji piyasaları da hareketlenmiş, Brent petrolün varil fiyatı 113 dolara kadar yükselmişti.

Körfez Liderlerinden “Bekleyin” Mesajı

Trump, yaptığı açıklamada bölge liderlerinin askeri müdahalenin ertelenmesi yönünde çağrıda bulunduğunu söyledi. Körfez ülkelerinin, devam eden diplomatik temasların tamamen sonuçsuz kalmadan askeri bir operasyon başlatılmasının Orta Doğu’da daha büyük bir krizi tetikleyebileceği yönünde uyarılar yaptığı belirtildi.

ABD Başkanı, müzakerelerin halen sürdüğünü ve taraflar arasında yeni bir anlaşma ihtimalinin masada olduğunu dile getirdi. Olası bir uzlaşının yalnızca bölgesel değil, küresel güvenlik açısından da kritik sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Trump ayrıca İran’ın nükleer silah sahibi olmasının kabul edilemez olduğunu yineledi. Açıklamasında, “Bizim için temel öncelik İran’ın nükleer kapasitesinin askeri boyuta ulaşmasını engellemektir” ifadelerine yer verdi.

“Operasyon Durdu Ama Hazırlıklar Sürüyor”

Her ne kadar saldırı planı ertelenmiş olsa da Washington yönetimi askeri hazırlıkların devam edeceğini duyurdu. Trump, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Daniel Caine ile yaptığı görüşmenin ardından ordunun teyakkuz halinde kalması talimatını verdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, diplomatik sürecin başarısız olması halinde çok kısa sürede geniş çaplı bir askeri operasyonun yeniden gündeme alınabileceği mesajını verdi. Pentagon kaynakları da bölgede bulunan Amerikan askeri unsurlarının görevlerine devam ettiğini ve olası senaryolara karşı hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Uzmanlara göre bu açıklamalar, Washington’un tamamen geri adım atmadığını ancak diplomatik zemini tüketmeden doğrudan çatışmaya girmek istemediğini gösteriyor.

Trump Daha Önce de Benzer Bir Adım Atmıştı

Trump yönetiminin İran konusunda daha önce de benzer bir erteleme kararı aldığı hatırlatıldı. ABD Başkanı, 21 Nisan’da yaptığı açıklamada İran ile yürürlükte bulunan ateşkesi süresiz şekilde uzattığını duyurmuştu.

O dönemde Trump, kararın Pakistanlı yetkililerden gelen talepler doğrultusunda alındığını öne sürmüştü. Özellikle Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Shehbaz Sharif tarafından yapılan diplomatik girişimlerin etkili olduğu belirtilmişti.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran yönetimi içinde görüş ayrılıkları bulunduğunu savunmuş ve İran tarafının ortak bir öneri hazırlaması için zamana ihtiyaç duyduğunu ifade etmişti. Bu nedenle ABD ordusuna bölgedeki askeri baskının sürdürülmesi talimatı verdiğini söylemişti.

Ayrıca Amerikan güçlerinin her an operasyon düzenleyebilecek kapasitede hazır tutulduğunu vurgulayan Trump, diplomatik görüşmelerin sonucuna göre yeni kararların alınacağını belirtmişti.

Küresel Ekonomi Tedirgin

ABD ile İran arasında yükselen tansiyon yalnızca siyasi değil ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma nedeniyle petrol fiyatları son günlerde sert şekilde yükselirken, yatırımcılar olası bir çatışmanın dünya ekonomisi üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor.

Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek bir askeri gerilimin enerji arzını ciddi biçimde etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle Trump’ın saldırıyı erteleme kararı kısa vadede piyasalarda sınırlı bir rahatlama yaratsa da belirsizlik ortamının devam ettiği değerlendiriliyor.

Küresel Etkiler: Enerji ve Tedarik Zinciri Baskı Altında

İran’ın, ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimin ardından Körfez’deki Amerikan üslerine yönelik saldırılar gerçekleştirmesi ve aynı süreçte Hürmüz Boğazı’nı kapatma hamlesi, dünya genelinde ekonomik dalgalanmalara yol açtı. Bu gelişmelerin etkisiyle özellikle Brent petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş gözlendi.

Enerji arzındaki aksaklıklar kısa sürede küresel çapta hissedildi. Birçok ülkede akaryakıt fiyatları art arda zamlanırken, lojistik ve sevkiyat süreçlerinde ciddi gecikmeler yaşanmaya başladı.

Yakıt Krizi ve Gıda Güvenliği Riski

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim yalnızca enerji piyasasını değil, aynı zamanda tarım sektörünü de etkiledi. Bölgedeki sevkiyat sorunları nedeniyle gübre tedarik zincirinde aksamalar meydana geldi. FAO, bu gelişmelerin küresel gıda güvenliği açısından “sistematik bir şok” yaratabileceği uyarısında bulundu.

ABD’den NATO’ya Çağrı

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için NATO ülkelerine çağrıda bulundu. Ancak bu çağrıya rağmen somut bir uluslararası müdahale henüz gerçekleşmedi.

Trump ayrıca, enerji akışının engellenmesi durumunda İran’ın petrol altyapısına yönelik yeni saldırıların gündeme gelebileceğini belirterek sert bir uyarıda bulundu.

İran’ın Tutumu: “Sadece Düşmanlara Kapalı”

İranlı yetkililer ise Boğaz’ın tamamen kapatılmadığını, yalnızca ABD ve İsrail ile bağlantılı gemilere yönelik kısıtlama uygulandığını ifade etti. Yasaklı gemilerin geçiş girişiminde bulunması halinde askeri müdahale yapılacağı da vurgulandı.

Yeni Düzenleme: Geçiş Ücretleri Geliyor

Son gelişmeye göre İran Parlamentosu, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alınmasını öngören yasa teklifini kabul etti. Bu kararın, uluslararası deniz ticareti ve enerji maliyetleri üzerinde ek baskı oluşturması bekleniyor.