Ekonomi İlk Çeyrekte Yüzde 2,5 Büyüdü

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre Türkiye ekonomisi, 2026 yılının Ocak-Mart döneminde yıllık bazda yüzde 2,5 büyüme kaydetti. Böylece ekonomi, üst üste 23 çeyrek boyunca büyümesini sürdürmüş oldu.

Bakan Şimşek, yıllıklandırılmış milli gelirin 1,6 trilyon dolar seviyesini aştığını belirterek, ekonomik dayanıklılığın korunduğunu ifade etti.

Tarım Sektörü Büyümeye Destek Verdi

Açıklamada, ilk çeyrekte sanayi katma değerinin küresel ekonomik koşullar ve takvim etkileri nedeniyle daraldığına dikkat çekildi. Buna karşılık, geçen yıl yaşanan don ve kuraklık nedeniyle gerileyen tarım sektörünün bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 4,6 büyüdüğü bildirildi.

Şimşek, tarım sektörünün yıl boyunca ekonomik büyümeye olumlu katkı sağlamasını beklediklerini kaydetti.

Net Dış Talep Büyümeyi Sınırlandırdı

Küresel ekonomideki belirsizlikler ve Türkiye’nin ticaret ortaklarındaki zayıf görünümün büyüme üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Şimşek, net dış talebin ekonomik büyümeyi sınırlayan unsurlardan biri olduğunu ifade etti.

İlk çeyrekte hane halkı tüketimi yıllık yüzde 4,8 artarken, yatırımlardaki büyüme oranı yüzde 3 olarak gerçekleşti.

Cari Açık ve Enerji Maliyetleri Vurgusu

Bakan Şimşek, küresel talepteki görünüm ve emtia fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle yıllık cari açığın 39,7 milyar dolara ulaştığını, bunun milli gelire oranının ise yüzde 2,4 seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı.

Artan enerji maliyetlerinin dezenflasyon sürecinde geçici bir yavaşlamaya neden olduğunu belirten Şimşek, buna rağmen enflasyonla mücadelede kararlı duruşun sürdüğünü ve fiyat istikrarının temel öncelik olmaya devam ettiğini söyledi.

“Türkiye İçin Yeni Fırsatlar Doğuyor”

Yakın coğrafyada yaşanan savaşların kısa vadeli ekonomik etkilerinin hissedildiğini belirten Şimşek, reel sektörü destekleyici adımların atıldığını ve bütçe disiplininden taviz verilmediğini ifade etti.

Yılın ilk dört ayında faiz dışı bütçe dengesinin geçen yılın aynı dönemine göre 536 milyar lira iyileşerek 375 milyar lira fazla verdiğini aktaran Şimşek, Türkiye’nin stratejik konumu ile üretim ve ihracat altyapısının orta vadede önemli fırsatlar sunduğunu söyledi.

Şimşek, Türkiye’yi bölgesel bir üretim ve yatırım merkezi haline getirecek düzenlemeler üzerinde çalışıldığını belirterek, makroekonomik istikrarı güçlendiren, yüksek katma değerli üretimi destekleyen ve sürdürülebilir büyümeyi hedefleyen politikaların uygulanmaya devam edeceğini dile getirdi.

Karahan’ın sunumunda en çok öne çıkan başlıklardan biri, jeopolitik gerilimlerin ekonomiye yansıması oldu. Özellikle son dönemde artan çatışmaların enerji ve ulaştırma maliyetlerini yukarı çektiğini belirten Karahan, bu durumun enflasyon üzerinde doğrudan etkiler yarattığını ifade etti. Nisan ayı verilerinde de bu etkinin açık şekilde görüldüğünü söyleyen Karahan, enerji fiyatlarındaki yükselişin kısa vadede etkisini sürdüreceğini dile getirdi.

Bununla birlikte Karahan, tüm bu olumsuz gelişmelere rağmen Merkez Bankası’nın temel hedefinden geri adım atmayacağını vurguladı. Enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını belirten Karahan, dezenflasyon sürecinin savaş gibi dışsal şoklardan etkilenebileceğini ancak para politikası araçlarının bu süreci yeniden dengelemek için kullanılacağını ifade etti. Fiyat istikrarının sağlanmasının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah açısından vazgeçilmez olduğunun altını çizdi.

Sunumda küresel ekonomik görünüm de geniş yer buldu. Karahan, 2026 yılında dünya genelinde büyümenin belirgin şekilde yavaşlayacağını öngördüklerini söyledi. Artan belirsizlikler, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve tedarik zincirlerindeki aksaklıkların küresel ekonomiyi olumsuz etkilediğini belirten Karahan, bu durumun Türkiye’nin dış talebini de zayıflatabileceğine dikkat çekti. Özellikle ihracata dayalı sektörlerde bu gelişmelerin hissedileceğini ifade etti.

Cari dengeye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahan, yılın ilk çeyreğinde cari açığın arttığını ancak milli gelire oranla halen tarihsel ortalamaların altında kaldığını belirtti. Enerji fiyatlarındaki yükselişin ithalatı artırdığını, buna karşılık altın ithalatındaki gerilemenin cari dengeye olumlu katkı sağladığını söyledi. Ancak yılın geri kalanında dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risklerin devam ettiğini de sözlerine ekledi.

Enflasyonun bileşenlerine ilişkin detaylı analizler paylaşan Karahan, kira ve eğitim kalemlerinde katılığın azalmasının dezenflasyon sürecine destek verdiğini belirtti. Bu alanlarda fiyat artış hızının yavaşlamasının önümüzdeki dönemde de devam etmesinin beklendiğini ifade etti. Öte yandan enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini söyledi.

Para politikası tarafında ise sıkı duruşun sürdürüleceği mesajı verildi. Karahan, Merkez Bankası’nın politika araçlarını fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda kullanmaya devam edeceğini vurguladı. Makroihtiyati tedbirler, likidite yönetimi ve kredi büyümesini dengeleyici uygulamalarla parasal aktarım mekanizmasının güçlendirildiğini belirtti. Türk lirası mevduatın artırılmasına yönelik adımların sürdüğünü ve kur korumalı mevduat uygulamasının büyük ölçüde sonlandırıldığını da hatırlattı.

Kredi piyasalarına ilişkin değerlendirmelerde, son dönemdeki büyümenin daha çok ticari krediler kaynaklı olduğu ifade edildi. TL ticari kredilerde aylık büyümenin yüzde 3’ün üzerine çıktığını belirten Karahan, bireysel kredilerde ise daha sınırlı bir artış gözlendiğini aktardı. Konut kredilerinde hareketlilik yaşanırken ihtiyaç kredileri ve kredi kartı büyümesinde yavaşlama görüldüğünü söyledi.

Sunumda ayrıca finansal piyasalara dair önemli veriler de paylaşıldı. Yurt içi yerleşiklerin Türk lirasına olan ilgisinin güçlü kaldığını belirten Karahan, döviz talebinin sınırlı seviyelerde seyrettiğini ifade etti. Bankacılık sektöründe takipteki alacak oranlarının tarihsel ortalamaların altında olduğunu ve rezervlerin güçlü seviyesini koruduğunu vurguladı.

Sonuç olarak Karahan, küresel belirsizliklerin ve savaşın yarattığı arz şoklarının ekonomiyi zorladığını kabul etmekle birlikte, Türkiye’nin para politikası çerçevesinde bu süreci yönetebilecek araçlara sahip olduğunu ifade etti. Enflasyonla mücadelede kararlılığın süreceğini belirten Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun devam edeceğini yineledi.

TCMB’nin paylaştığı verilere göre, 12 ay sonrasına yönelik yıllık enflasyon beklentileri piyasa katılımcılarında 1,15 puan, reel sektörde 1,90 puan gerilerken, hanehalkında 1,18 puanlık artış kaydedildi.

Bakan Şimşek, geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında enflasyon beklentilerinin hanehalkında 6,7 puan, reel sektörde 10,9 puan ve piyasa katılımcılarında 3,2 puan azaldığına dikkat çekti. Hanehalkının enflasyon beklentilerinin, birçok ülkede olduğu gibi gerçekleşen enflasyonun ve eğilimin üzerinde seyrettiğini vurgulayan Şimşek, bunun Türkiye’ye özgü bir durum olmadığını ifade etti.

Yıl sonu için piyasanın yüzde 23,2 seviyesindeki enflasyon beklentisinin hedeflerin üzerinde olduğunu belirten Şimşek, buna rağmen mevcut enflasyon düzeyiyle kıyaslandığında kayda değer bir iyileşmeye işaret ettiğini söyledi. Ocak ayında mevsimsel ve dönemsel etkilerle aylık enflasyonda artış görülebileceğini aktaran Şimşek, yıl genelinde dezenflasyon sürecinde sağlanacak ilerleme sayesinde beklentilerin daha da düzeleceğini, bunun da fiyatlama davranışlarındaki katılıkları azaltarak enflasyonla mücadeleye daha güçlü katkı sunacağını belirtti.

Şimşek, dezenflasyon hedefi doğrultusunda yürütülen politikaların yapısal adımlarla desteklenerek kararlılıkla uygulanmaya devam edileceğini vurguladı.

4 MİLYON 917 BİN EMEKLİ YARARLANACAK

Hâlihazırda 16 bin 880 TL olarak uygulanan en düşük emekli maaşı, yeni düzenlemeyle birlikte 20 bin TL’ye çıkarılacak. Yaklaşık 4 milyon 917 bin emeklinin yararlanacağı artışın, ocak ayında yapılan yüzde 12,19’luk zamma ek olarak gerçekleştirildiği belirtildi.

Güler, yapılan artışın Emniyet Sandığı kapsamında uygulanan zam oranlarıyla uyumlu şekilde belirlendiğini dile getirdi.

BÜTÇE DİSİPLİNİ VE DEZENFLASYON VURGUSU

Düzenlemenin hazırlanma sürecine değinen Abdullah Güler, temel önceliğin bütçe dengelerini korumak olduğunu söyledi. Güler, artışın enflasyonla mücadele sürecine zarar vermemesi için hassas bir denge gözetildiğini vurgulayarak, “Amaç, dezenflasyon sürecini olumsuz etkilemeden, piyasalarda dalgalanmaya yol açmadan bu imkânı oluşturabilmekti” dedi.

“YETERLİ DEĞİL AMA TÜM İMKÂNLAR ZORLANDI”

En düşük emekli maaşının yeterliliğine ilişkin değerlendirmede bulunan Güler, artışın beklentilerin altında kaldığını kabul etti. Güler, “Elbette yeterli değil. Ancak ekonomimizin ve bütçemizin elverdiği şartlar son noktasına kadar zorlandı. Kaynak oluşturma konusunda ciddi bir çaba harcandı” ifadelerini kullandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Turkuvaz Medya’nın düzenlediği ‘5. Finansın Geleceği Zirvesi’nde ekonomideki son tabloyu ve yeni yol haritasını paylaşırken eğitim enflasyonu hakkında da önemli mesajlar verdi.

Bakan Şimşek, Türkiye’de eğitim enflasyonunun temel kaynağının özel okullar ve vakıf üniversiteleri olduğunu belirterek, sektördeki fiyat dinamiklerinin dezenflasyon sürecinde kritik rol oynayacağını söyledi.

“ASIL SORUN ÖZEL EĞİTİM KURUMLARINDA”

Şimşek, Türkiye’de öğrencilerin yaklaşık yüzde 90’ının devlet okullarına gittiğini, kitaplar dahil tüm eğitim materyallerinin ücretsiz sağlandığını hatırlatarak, “Dolayısıyla asıl sorun kamu tarafında değil, özel eğitim kurumlarındaki fiyat davranışlarında” dedi.

“Kâr amacı yok deniliyor ancak fiyat davranışları bununla uyumlu değil”

 diyen Şimşek, şunları kaydetti:

Vakıf üniversitelerinin bazı programlarında harçlar 10 kat arttı.

Sektördeki fiyat dinamikleri dezenflasyon sürecinde kritik rol oynayacak.

ARTIŞLARIN ENFLASYONUN ÜZERİNDE SEYRETTİĞİNİ BELİRTTİ

Şimşek, özel eğitim kurumlarında uzun süre yaklaşık yüzde 36’lık fiili bir tavan uygulandığını, bu sınır kaldırıldığında fiyatlamanın hızla serbestleşip eğitim enflasyonunu yukarı taşıdığını kaydetti.

Biriken farkın son yıllarda fazlasıyla giderildiğini vurgulayan Şimşek, “Bugün geldiğimiz noktada tavanın yarattığı boşluk tamamen telafi edildi. Artışlar enflasyonun çok üzerinde seyretti” ifadelerini kullandı.

‘KURAL BAZLI FİYATLAMA’ DÖNEMİ

Şimşek, 2026’da enflasyonda beklenen hızlı düşüşün nedenlerinden birinin bu alandaki yapısal düzenlemeler olacağını belirterek, “Hem özel okullar hem de üniversiteler için ‘kural bazlı fiyatlama’ dönemine geçildi.” dedi.

2026 İÇİN OLUMLU KONUŞTU

Ekonomik programda “en kritik evre” olarak nitelediği üçüncü aşamaya geçildiğini belirten Şimşek, 2026 yılına dair iyimser bir tablo çizdi.

Şimşek, “3 Şubat itibarıyla Ocak 2026 enflasyon rakamları açıklandığında çok büyük ihtimalle Türkiye, yüzde 20’li rakamları görecek. Biraz gecikmeyle de olsa enflasyon hedeflerinin, en azından bandın üst kısmı tutturulmuş olacak” ifadelerini kullandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), kasım ayı enflasyonunu açıkladı.

TÜFE, kasımda aylık bazda yüzde 0,87, yıllık bazda ise yüzde 31,07 olarak kayıtlara geçti.

Buna göre enflasyon, yıllık bazda son 48 ayın en düşük seviyesine geriledi.

Verinin açıklanmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla enflasyon verisine ilişkin şu yorumda bulundu:

“AYLIK ENFLASYONDAKİ ILIMLI SEYRİN DEVAM ETMESİNİ BEKLİYORUZ”

Kasımda yıllık enflasyon son dört yılın en düşük seviyesi olan yüzde 31,1’e geriledi ve 2024 yılı Mayıs ayına göre iyileşme 44 puanı aştı. Yıllık temel mal enflasyonu yüzde 19’un altına düştü.

“GIDA ENFLASYONU NORMALLEŞTİ”

Ekim aylarında uzun dönem ortalamasının oldukça üzerinde gerçekleşen gıda enflasyonu kasımda normalleşti. Aylık enflasyondaki ılımlı seyrin aralıkta devam etmesini bekliyoruz.

DEZENFLASYON SÜRECİNE KATKI SAĞLAYACAK TEMEL UNSURLAR

Mehmet Şimşek, 2026 yılında dezenflasyon sürecine katkı sağlayacak temel unsurları ise şöyle sıralardı:

-Destekleyici küresel finansal koşullar ve ılımlı emtia fiyatları

-Sıkı para politikası

-Güçlenen finansal istikrar

-Destekleyici maliye politikası

-Vergi ve harç güncellemeleri ile yönetilen/yönlendirilen fiyatların bütçe imkânları dâhilinde enflasyon hedefleriyle uyumlu belirlenmesi

-Eğitimde kural bazlı fiyatlama

-Enflasyondaki düşüşün devamıyla beklentilerdeki iyileşmenin hızlanması

-Gıda, konut ve enerji başta olmak üzere birçok alanda uygulanan arz yönlü politikalar

Fiyat istikrarını merkeze alan programımızı kararlılıkla uygulamaya devam edeceğiz.

Uluslararası Para Fonu (IMF), 4. Madde konsültasyonu kapsamında IMF personelinin ülkeye ziyareti sonunda elde edilen ön bulguları paylaştı.

“TÜRKİYE’DE ENFLASYONLA MÜCADELEDE İLERLEME VAR”

IMF’den yapılan açıklamada, yetkililerin büyümeyi korurken enflasyonu düşürme taahhüdünün önemli başarılar getirdiği, bunların enflasyonun kademeli düşüşü, liraya güvenin artması ve rezervlerin güçlenmesi olduğu aktarıldı.

Büyümenin sağlam kaldığı ve risklerin halen yüksek olmasına rağmen geçen yıla göre azaldığı belirtilen açıklamada, güçlü politikaların kilit rol oynadığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) reel faiz oranlarını yüksek tutmak ve finansal riskleri kontrol altına almak için çeşitli araçlar kullanırken bu yıl bütçe açığındaki azalışın enflasyonu dizginlediği kaydedildi.

Açıklamada, dezenflasyonun yavaş hızının, ekonominin, yatırımcı davranışları, küresel risk iştahı veya enerji fiyatlarından kaynaklanan şoklara karşı savunmasız olduğu dönemi uzattığı ve bu gecikmenin istikrara somut maliyetler ile riskler getirdiği ifade edildi.

Daha istikrarlı ve sürdürülebilir bir yola doğru ilerlerken önceliğin maliye politikalarının gelir odaklı sıkılaştırılmasına, daha sıkı para politikasına ve ihtiyatlı gelir politikalarına verilmesi gerektiği belirtilen açıklamada, bu politika karışımının kısa vadeli büyümeyi yavaşlatabileceği, özellikle işgücü ve ürün piyasalar ile rekabetçiliği ve kapsayıcılığı artırmaya yönelik yasal çerçeveler gibi tamamlayıcı yapısal reformlar ve en savunmasız kesimleri korumaya yönelik önlemlerin bu etkileri dengelemeye, Türkiye’nin büyüme potansiyelini artırmaya ve büyümeyi daha kapsayıcı hale getirmeye yardımcı olabileceği aktarıldı.

“İHTİYATLI EKONOMİK POLİTİKALAR ÖNEMLİ BAŞARILAR SAĞLADI”

Açıklamada, bütçe açığındaki azalış, enflasyondaki düşüş, pozitif reel faiz oranları, liraya olan güven, büyüme, cari açık ve rezervlerdeki iyileşme gibi göstergelere işaret edilerek, “İhtiyatlı ekonomik politikalar önemli başarılar sağladı.” değerlendirmesinde bulunuldu.

IMF’nin açıklamasında, “Kısa vadede, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) büyümesinin sağlam kalmaya ve enflasyonun kademeli olarak düşmeye devam etmesi bekleniyor.” ifadeleri yer aldı.

Ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 3,5 büyümesinin beklendiği belirtilen açıklamada, düşen politika faizleri ve daha az sıkı bir mali duruşun 2026’da talebi destekleyeceği, bunun sonucunda artan yatırım ve tüketimin büyümeyi yüzde 3,7’ye çıkaracağı kaydedildi.

Açıklamada, 2025 sonu enflasyonunun yüzde 33 olmasının beklendiği belirtilerek, ileriye bakıldığında, ılımlı ücret artışı ve enflasyonun düşmesiyle birlikte azalan ataletin enflasyonu kademeli olarak düşüreceği aktarıldı.

Fonun açıklamasında, enflasyonu TCMB hedefleriyle uyumlu hale getirmek ve şoklara karşı dayanıklılığı artırmak için ek politika çabasının gerektiği vurgulandı.

Dezenflasyonun hızlandırılması ve risklerin azaltılması için bu yılki mali konsolidasyonun sürdürülmesi gerektiği belirtilen açıklamada, gelir artırıcı önlemler ve harcama kesintilerinin önemine işaret edildi.

“TÜRKİYE’NİN PARA POLİTİKASI ÇERÇEVESİ BAŞARILI”

Açıklamada, Türkiye’nin para politikası çerçevesi önemli başarılar sağladığı, bununla birlikte içinde bulunulan ortamın zorlu olduğu ve birden fazla aracın kullanılmasının TCMB’nin iletişimini ve enflasyon beklentilerinin oluşumunu karmaşık hale getirdiği ifade edildi.

IMF’nin açıklamasında, TCMB’nin enflasyon hedeflerine ulaşılmasının politika faizine sağlam şekilde odaklanan bir çerçeveyle desteklenen daha yüksek reel faiz oranlarını gerektirdiği kaydedildi.

Açıklamada, kur politikasının enflasyon beklentilerini bozabilecek aşırı oynaklığı yumuşatmaya odaklanması gerektiği aktarıldı.

Finans sektörü sağlıklı kalmaya devam ettiği ve yetkililerin piyasa stresi durumunda hızlı ve kararlı biçimde harekete geçme becerisini gösterdiği belirtilen açıklamada, riskler genel olarak daha düşük olsa da döviz likiditesi risklerinin izlenmesi gerektiği, yetkililerin denetim çerçevelerini güçlendirmek için son dönemde kaydedilen ilerlemenin üzerine koyarak devam etmesi gerektiği ifade edildi.