Hürmüz Boğazı küresel enerji piyasalarının odağında

ABD ile İran arasında yaşanan gerilim sürecinde stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı açısından kritik bir gündem maddesi haline geldi. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği su yolunda yaşanan aksaklıklar, petrol fiyatlarında dalgalanmaya ve uluslararası deniz taşımacılığında belirsizliklere neden oldu.

Son dönemde diplomatik temasların hız kazanmasıyla birlikte ateşkes ve kalıcı çözüme yönelik müzakereler devam ederken, Boğaz’ın güvenli şekilde yeniden uluslararası geçişlere açılması da gündemde yer alıyor.

Trump: “İran en üst düzey nükleer denetimlere onay verdi”

Donald Trump, yaptığı açıklamada İran’ın gelecekte kapsamlı ve eksiksiz nükleer denetim mekanizmalarını kabul ettiğini savundu. Bu kararın nükleer faaliyetlerin uluslararası düzeyde denetlenmesini sağlayacağını belirten Trump, aksi bir durumda müzakerelerin sona ereceğini ifade etti.

Trump, İran’ın attığı bu adım ve yürütülen görüşmeler doğrultusunda Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasına onay verdiğini açıkladı.

“Gerekirse deniz ablukası yeniden uygulanabilir”

ABD Başkanı, mevcut tabloda yeni bir deniz ablukası ihtimalinin düşük olduğunu dile getirirken, şartların değişmesi halinde bu seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini söyledi. Böyle bir durumda deniz trafiğinin yeniden durdurulabileceğini belirten Trump, alınacak kararların müzakerelerin seyrine bağlı olacağını kaydetti.

Yaptırımlar ve insani yardım mesajı

Trump ayrıca, İran’a yönelik yaptırımlar kapsamında serbest bırakılacak mali kaynakların ABD’nin denetimindeki emanet hesaplarında tutulacağını ifade etti. Bu fonların yalnızca gıda ve tıbbi malzeme alımında kullanılacağını belirten Trump, özellikle mısır, buğday ve soya fasulyesi gibi tarım ürünlerinin tedarik edilebileceğini söyledi.

İran’da insani ihtiyaçların arttığını savunan Trump, yardımın gecikmeden ulaştırılmasının önem taşıdığını vurgulayarak, taraflar arasındaki görüşmelerin olumlu yönde ilerlediğini ifade etti.

Bakü Enerji Forumu’nda Türkiye’nin Enerji Vizyonunu Anlattı

Bakü Enerji Haftası kapsamında gerçekleştirilen forumda konuşan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın mesajını katılımcılarla paylaştıktan sonra Türkiye’nin enerji dönüşüm süreci, enerji güvenliği ve sürdürülebilirlik hedeflerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Küresel enerji piyasalarının jeopolitik gelişmeler, bölgesel çatışmalar ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle önemli sınamalarla karşı karşıya olduğunu belirten Bayraktar, enerji güvenliğinin ülkeler açısından stratejik önemini koruduğunu vurguladı.

“Enerji Güvenliği ve Sürdürülebilirlik Arasında Denge Kurmalıyız”

Türkiye’nin enerji alanındaki temel önceliklerinin enerji arz güvenliğini sağlamak, dışa bağımlılığı azaltmak, ekonomik büyümeyi desteklemek ve net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmak olduğunu ifade eden Bayraktar, sürdürülebilirlik ile rekabetçilik arasında dengeli bir yaklaşımın önemine dikkat çekti.

Yenilenebilir Enerjide Avrupa’nın İlk 5 Ülkesi Arasında

Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanında önemli bir konuma ulaştığını belirten Bayraktar, kurulu elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 65’inin yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştuğunu söyledi.

Avrupa’da ilk 5 ülke arasında yer aldıklarını ifade eden Bayraktar, yıl sonuna kadar güneş enerjisinin Türkiye’nin elektrik üretim kapasitesindeki en büyük kaynak haline gelmesinin beklendiğini kaydetti.

Karadeniz Gazında Üretim Artıyor

Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda üretimin istikrarlı şekilde yükseldiğini belirten Bayraktar, yıl sonunda yıllık 7,5 milyar metreküp doğal gaz üretim seviyesine ulaşmayı hedeflediklerini açıkladı.

Türkiye’nin doğal gaz altyapısına son yıllarda önemli yatırımlar yaptığını vurgulayan Bayraktar, boru hatları, depolama tesisleri ve LNG altyapıları sayesinde daha güçlü ve çeşitlendirilmiş bir enerji tedarik yapısına sahip olunduğunu ifade etti.

Akkuyu NGS Türkiye İçin Tarihi Bir Adım Olacak

Nükleer enerjinin Türkiye’nin uzun vadeli enerji stratejisinin önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Bayraktar, Mersin’de yapımı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ilk reaktörünün yıl sonunda devreye alınmasının hedeflendiğini söyledi.

Bayraktar, Akkuyu’nun devreye girmesinin Türkiye’nin enerji arz güvenliği ve enerji bağımsızlığı açısından tarihi bir dönüm noktası olacağını dile getirdi.

Türkiye-Azerbaycan Enerji İş Birliği Güçleniyor

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki enerji ortaklığının bölgesel enerji güvenliğine önemli katkılar sunduğunu ifade eden Bayraktar, Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı, TANAP ve STAR Rafinerisi gibi projelerin enerji alanındaki iş birliğinin somut örnekleri olduğunu söyledi.

Bayraktar ayrıca iki ülke arasındaki iş birliğinin artık yenilenebilir enerji, elektrik iletimi ve yeşil enerji koridorları gibi yeni alanlara da taşındığını belirtti.

İran’ın Bloke Edilen Varlıkları İçin 12 Milyar Dolarlık Taahhüt

İran devlet televizyonunda paylaşılan bilgilere göre, mutabakat taslağında ABD’nin İran’a ait yurt dışında bloke edilmiş mali kaynakların bir bölümünün serbest bırakılmasına yönelik taahhüt verdiği belirtiliyor.

Taslağa göre Washington yönetimi, İran’ın erişimi kısıtlanan varlıklarının yaklaşık 12 milyar dolarlık kısmına 60 gün içerisinde ulaşabilmesini sağlayacak adımlar atmayı değerlendirecek. Bu maddenin, taraflar arasındaki ekonomik gerilimin azaltılmasına yönelik önemli başlıklardan biri olduğu ifade ediliyor.

Hürmüz Boğazı İçin Yeni Düzenleme İddiası

Mutabakat taslağında en dikkat çeken maddelerden biri ise dünya enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemeler oldu.

İddialara göre İran, boğazdan geçiş yapacak gemilerin statüsünü ve niteliğini değerlendirme konusunda geniş yetkilere sahip olacak. Taslak metinde, İran tarafından tehdit olarak değerlendirilen yükleri taşıyan ya da nihai işletmecisinin İran karşıtı olduğu düşünülen gemilerin ticari gemi statüsünde kabul edilmeyebileceği belirtiliyor.

Bu kapsamda söz konusu gemilerin belirlenen deniz koridorlarından geçişine izin verilmemesi de gündeme gelebilecek düzenlemeler arasında yer alıyor.

Küresel Enerji ve Ticaret Açısından Kritik Öneme Sahip

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği stratejik bir su yolu olarak biliniyor. Bu nedenle boğazdaki geçiş kurallarında yaşanabilecek herhangi bir değişiklik, yalnızca bölgesel dengeleri değil küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip bulunuyor.

Uzmanlar, söz konusu düzenlemelerin hayata geçirilmesi halinde uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji güvenliği açısından yeni tartışmaların ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.

Taslak Metin Henüz Resmiyet Kazanmadı

İran medyasında yer alan bilgilere göre, kamuoyuna yansıyan metin henüz resmi bir anlaşma niteliği taşımıyor. Taslağın İranlı yetkililer tarafından değerlendirme sürecinde olduğu ve nihai kararın verilmediği belirtiliyor.

Bu nedenle söz konusu maddelerin anlaşmanın son halinde yer alıp almayacağı konusunda kesin bir durum bulunmuyor. Taraflardan da şu ana kadar mutabakatın içeriğine ilişkin resmi ve bağlayıcı bir açıklama yapılmış değil.

Buna rağmen ortaya çıkan taslak metin, İran-ABD ilişkilerinde yeni bir diplomatik sürecin şekillenebileceğine dair değerlendirmeleri beraberinde getirdi.

Orta Doğu’da son dönemde artan çatışmaların ardından diplomatik temaslarını yoğunlaştıran Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgesel barışın sağlanması adına uluslararası liderlerle görüşmelerini sürdürüyor. Türkiye’nin krizlerin çözümünde yapıcı ve dengeleyici bir rol üstlendiğini vurgulayan Erdoğan, özellikle ateşkes ortamının korunmasının büyük önem taşıdığını dile getirdi.

İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre telefon görüşmesinde Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler de kapsamlı şekilde ele alındı. Görüşmede enerji güvenliği, ekonomik iş birlikleri ve bölgedeki çatışmaların oluşturduğu riskler ön plana çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin savaşın yayılmasını önlemek ve bölgede yeniden istikrarı sağlamak amacıyla yoğun diplomasi yürüttüğünü belirtti. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sorunların sadece bölge ülkelerini değil, küresel ekonomiyi de doğrudan etkilediğine dikkat çeken Erdoğan, enerji arz güvenliğinin korunması için uluslararası toplumun ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Görüşmede İsrail’in bölgedeki tutumu da gündeme geldi. Erdoğan, İsrail’in çatışma ortamının devam etmesini istediğini savunarak, uluslararası hukukun ihlal edildiğini ifade etti. Özellikle korsanlık dahil bazı eylemlerin kabul edilemez olduğunu belirten Cumhurbaşkanı, İsrail üzerindeki uluslararası baskının artırılmasının artık kaçınılmaz hale geldiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her iki taraf açısından da stratejik önem taşıdığına dikkat çekti. Avrupa’nın güvenlik politikaları ve savunma stratejileri kapsamında Türkiye’nin daha aktif şekilde yer almasının önemli katkılar sağlayacağını belirten Erdoğan, ortak hareket edilmesinin bölgesel istikrar açısından kritik olduğunu dile getirdi.

Telefon görüşmesinde ekonomik iş birlikleri de öne çıkan başlıklardan biri oldu. Erdoğan, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi gerektiğini ifade ederek, özellikle Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin önemine işaret etti. Mevcut ticaret sisteminin günümüz ekonomik koşullarına tam anlamıyla cevap veremediğini belirten Cumhurbaşkanı, yeni düzenlemelerle birlikte ticaret hacminin daha da artırılabileceğini söyledi.

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticari ilişkilerin uzun yıllardır güçlü şekilde devam ettiğini hatırlatan Erdoğan, enerji, savunma, teknoloji ve lojistik gibi alanlarda yeni iş birliklerinin her iki taraf için de önemli fırsatlar oluşturacağını kaydetti. Özellikle küresel ekonomik belirsizliklerin arttığı bir dönemde Türkiye ile Avrupa arasındaki dayanışmanın daha büyük önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Öte yandan uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek uzun süreli bir krizin petrol ve doğal gaz fiyatlarında ciddi dalgalanmalara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Dünya enerji ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği boğazda yaşanan her gelişme, uluslararası piyasalar tarafından yakından takip ediliyor. Türkiye de enerji güvenliği açısından bölgedeki gelişmeleri dikkatle izleyen ülkeler arasında yer alıyor.

Rubio’nun aktardığı bilgilere göre, Hürmüz Boğazı’nda son günlerde artan askeri hareketlilik, taraflar arasında doğrudan çatışmaya dönüştü. ABD güçlerinin müdahil olduğu bu süreçte, İran’a ait olduğu belirtilen 7 sürat teknesinin vurulduğu ifade edildi. ABD tarafı, bu müdahalenin bölgedeki deniz güvenliğini sağlamak ve uluslararası ticaret yollarını korumak amacıyla gerçekleştirildiğini savunuyor.

Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Küresel petrol taşımacılığının önemli bir kısmının bu dar su yolundan geçmesi nedeniyle bölgede yaşanan her türlü gerilim, uluslararası piyasalarda da yankı uyandırıyor. Bu nedenle son gelişmeler yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de endişe yaratmış durumda.

Basın toplantısında İran’a yönelik mesajlar da veren Rubio, Tahran yönetiminin mevcut tutumunu sürdürmesi halinde gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret etti. ABD’nin önceliğinin çatışma değil istikrar olduğunu dile getiren Rubio, İran’ın müzakere masasına dönmesi gerektiğini belirtti. “İran, uluslararası toplumun beklentilerini karşılayacak şekilde hareket etmeli ve belirlenen şartları kabul etmelidir” ifadelerini kullanan Rubio, diplomatik çözümün hâlâ mümkün olduğunu vurguladı.

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün korunmasının hayati önemde olduğunu sık sık dile getiriyor. Rubio da bu doğrultuda, ABD’nin bölgedeki varlığını sürdürmeye kararlı olduğunu ifade etti. Uluslararası ticaret gemilerinin güvenli geçişinin sağlanmasının öncelikleri arasında yer aldığını belirten Rubio, bu kapsamda gerekli tüm adımların atılacağını söyledi.

Öte yandan yaşanan çatışmalarda sivil denizcilerin hayatını kaybetmesi, olayın insani boyutunu da gündeme taşıdı. Uluslararası kamuoyunda, bölgedeki askeri hareketliliğin siviller üzerindeki etkilerine yönelik kaygılar artarken, uzmanlar gerilimin kontrol altına alınmaması durumunda daha büyük kayıpların yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki bu tür çatışmaların yalnızca askeri değil ekonomik sonuçlar da doğurabileceğine dikkat çekiyor. Petrol fiyatlarında olası dalgalanmalar, küresel tedarik zincirlerinde aksaklıklar ve enerji güvenliği konusundaki endişeler, yaşanan gelişmelerin uluslararası yansımaları arasında gösteriliyor.

Sonuç olarak, ABD ile İran arasındaki gerilim yeni bir eşiğe ulaşmış görünüyor. Rubio’nun açıklamaları, Washington yönetiminin kararlı duruşunu ortaya koyarken, aynı zamanda diplomasiye açık bir kapı bıraktığını da gösteriyor. Önümüzdeki süreçte tarafların atacağı adımlar, hem bölgedeki güvenlik dengelerini hem de küresel ekonomik istikrarı doğrudan etkileyecek gibi görünüyor.

Ateşkesin ilan edildiği gün İsrail’in Lübnan’a yönelik geniş çaplı saldırı başlatması, dengeleri sarsarken binlerce kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bu gelişme, Washington ile Tahran arasında yeni bir gerilim başlığı açtı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye girmesiyle İsrail ve Lübnan arasında 10 günlük ayrı bir ateşkes sağlandı. Ancak bu diplomatik adımlar, Hürmüz Boğazı çevresindeki krizi çözmeye yetmedi.

Hürmüz Boğazı yeniden krizin merkezinde

İran, ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’nı geçişlere açtığını duyurmuştu. Buna karşılık Trump, İran ile kapsamlı bir anlaşmaya varılana kadar bölgedeki ablukanın süreceğini açıkladı. Bu çıkışın ardından boğaz yeniden kapatıldı.

İlk tur görüşmeler sonuçsuz kaldı

Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da bir araya geldi. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden somut bir sonuç çıkmadı ve taraflar anlaşma sağlayamadan masadan ayrıldı.

İkinci tur görüşmeler belirsiz

Müzakerelerin tamamen sona ermediği ifade edilirken, Pakistan ikinci tur için ABD’den bir ön heyetin İslamabad’a ulaştığını açıkladı. Ancak İran tarafı henüz sürece katılım göstermedi.

Bu sırada ABD’nin İran’a ait bir kargo gemisine müdahale ettiği yönündeki açıklamalar, tansiyonu daha da yükseltti. Tahran yönetimi, bu gelişmenin ardından ikinci tur görüşmeler için herhangi bir planlarının olmadığını duyurdu.

Karşılıklı sert açıklamalar

Trump, yaptığı açıklamalarda İran’la anlaşmaya varılabileceğini ve gerekli ilerleme sağlanırsa İran liderleriyle görüşmeye hazır olduğunu söyledi. ABD’nin “adil bir anlaşma” teklif ettiğini savundu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Washington’un yaklaşımını “çelişkili ve yapıcı olmayan” olarak nitelendirerek, ABD’nin İran’dan teslimiyet beklediğini ancak bunun mümkün olmadığını ifade etti.

Trump ayrıca uygulanan ablukanın İran ekonomisine ciddi zarar verdiğini öne sürerek, ülkenin günlük yüz milyonlarca dolar kaybettiğini iddia etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD’nin attığı adımların diplomasiyle bağdaşmadığını belirterek, İran’ın ulusal çıkarlarını korumak adına gerekli kararları alacağını vurguladı.

Son dönemde bölgede yaşanan gerilim, küresel ölçekte enerji piyasalarını ve jeopolitik dengeleri doğrudan etkiledi. Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in, Washington ve Tahran arasında süren diplomatik görüşmelere rağmen 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik askeri operasyon başlatması, tansiyonun hızla yükselmesine neden oldu. Söz konusu saldırılar, İran yönetiminde ciddi kayıplara yol açtı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney başta olmak üzere üst düzey birçok ismin hayatını kaybettiği bildirildi.

Bu gelişmelerin ardından İran, yalnızca İsrail’i değil, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki askeri varlığını da hedef alan bir karşılık verdi. Özellikle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkelerde bulunan Amerikan üslerine yönelik saldırılar, çatışmanın bölgesel bir krize dönüşmesine yol açtı. İran’ın bu hamlesi, Basra Körfezi çevresindeki güvenlik dengelerini ciddi şekilde sarstı.

Yaşanan askeri gerilimlerin en kritik sonuçlarından biri ise Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapatılması oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik geçiş noktasının kapanması, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara neden oldu. Özellikle Brent petrol fiyatlarında kısa süre içinde sert yükselişler görüldü. Enerji arzına yönelik belirsizlik, uluslararası piyasalarda endişe yaratırken, birçok ülke alternatif tedarik yolları arayışına girdi.

Ancak ABD ve İsrail ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, bölgede sınırlı da olsa bir rahatlama sağladı. Bu ateşkesin ardından İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yeni bir düzenleme kararı aldı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada, diplomatik süreçte katkı sağlayan Pakistan yönetimine de teşekkür etti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in yürüttüğü diplomatik girişimlerin, taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırdığı ifade edildi.

Arakçi açıklamasında, İran’a yönelik saldırıların tamamen durdurulması halinde ülkenin savunma amaçlı askeri operasyonlarını sonlandıracağını belirtti. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin tamamen serbest bırakılmadığı, aksine belirli kurallara bağlandığı vurgulandı. İki haftalık süre boyunca geçerli olacak bu uygulama kapsamında, uluslararası gemilerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde hareket etmesi gerekecek. Ayrıca teknik bazı sınırlamaların da geçerli olacağı ifade edildi.

Bu karar, küresel enerji piyasaları açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Boğazın kısmen de olsa yeniden açılması, petrol arzına yönelik endişeleri bir miktar azaltabilir. Ancak uygulamanın geçici olması ve sıkı denetim şartlarına bağlı kalması, risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Uzmanlara göre, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanabilmesi için yalnızca askeri değil, diplomatik çözümlerin de güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi halde, Hürmüz Boğazı gibi stratejik noktaların yeniden kapanması ihtimali, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratmaya devam edebilir.

İran Savunma Konseyi tarafından yapılan açıklamada, ülke kıyılarına veya adalarına yönelik herhangi bir saldırı girişimi halinde Basra Körfezi’ndeki deniz ulaşım hatlarının mayınlanacağı bildirildi. Açıklamada, böyle bir senaryonun Körfez’de uzun süreli ve ciddi geçiş kısıtlamalarına yol açabileceği vurgulandı.

İran tarafı ayrıca, saldırılara doğrudan destek vermeyen ülkelerin gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi için Tahran ile koordinasyon sağlaması gerektiğini belirtti.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin İsrail’in nükleer tesislerine ev sahipliği yapan Dimona kentine yönelik saldırısının ise Natanz’daki nükleer tesise düzenlenen saldırıya misilleme olduğu ifade edildi. İran, enerji altyapısına yönelik herhangi bir saldırıya anında ve kararlı şekilde karşılık verileceğini yineledi.

Öte yandan İsrailli gazeteci Barak Ravid, Axios’ta yayımlanan analizinde, ABD yönetiminin İran’ın önemli petrol terminallerinden biri olan Hark Adası’nı ele geçirme seçeneğini değerlendirdiğini öne sürdü.

ABD’nin, İran donanmasının saldırı riskleri nedeniyle şu ana kadar Körfez’e doğrudan giriş yapamadığı da iddialar arasında yer aldı.

Basra Körfezi, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 30’unu karşılaması nedeniyle stratejik önemini koruyor. Bu nedenle İran’ın bölgedeki kontrolü, savaşın seyrini etkileyebilecek en kritik unsurlardan biri olarak görülüyor.

Tarihten Örnek: Tanker Savaşı

Benzer bir durum, 1980’li yıllarda İran-Irak Savaşı sırasında yaşanmıştı. 1984’ten itibaren “Tanker Savaşı” olarak adlandırılan süreçte İran ve Irak, karşılıklı olarak petrol taşımacılığını hedef aldı.

Irak’ın İran’ın Harg Adası’ndaki tesislerine saldırmasıyla başlayan süreçte İran da Körfez’deki petrol tankerlerini hedef alarak karşılık verdi. Bu durum, bölgedeki diğer ülkeleri ve küresel enerji piyasalarını doğrudan etkiledi.

ABD, 1987’den itibaren Kuveyt tankerlerini korumak amacıyla bölgeye müdahil oldu. 1988’de bir ABD savaş gemisinin İran mayınına çarpması üzerine Washington yönetimi, Peygamber Devesi Operasyonu adı verilen geniş çaplı bir askeri operasyon başlattı.

Yaşanan bu gelişmeler, günümüzdeki gerilimin enerji hatları ve deniz yolları üzerinden küresel etkiler yaratabileceğine dair endişeleri artırıyor.