İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetimi, bölgede yaşanan son çatışmalar nedeniyle planlanan teknik görüşmelere katılmama kararı aldı. Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal gazetesine verdiği bilgilere göre, İsviçre’de devam etmesi beklenen müzakere süreci güvenlik gerekçesiyle durduruldu.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer de pazar günü gerçekleştirilmesi planlanan toplantının iptal edildiğini doğruladı. Tarafların yeni görüşme takvimine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

ABD’den Hürmüz Boğazı Mesajı

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğinin korunmasının önemini vurgulamayı sürdürüyor. Haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptında İran’ın boğazı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz da yaptığı açıklamada, İran’ın uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde Washington’un İran’ın askeri hedeflerine yönelik operasyonlarını sürdüreceğini ifade etti.

Wall Street Journal: Görüşmeler Belirsiz Süreyle Ertelendi

Wall Street Journal’ın haberinde, ABD ile İran arasında gelecek hafta İsviçre’de yapılması planlanan yeni müzakere turunun süresiz olarak ertelendiği öne sürüldü. Haberde, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef almasının diplomatik süreci çıkmaza sürüklediği belirtildi.

İddiaya göre taraflar, yeni görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusunda henüz ortak bir takvim oluşturmadı.

Bölgesel Gelişmeler Süreci Etkiledi

Diplomatik sürecin durmasının, ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından yaşanması dikkat çekti. Anlaşmanın, İsrail’in kontrolündeki bazı bölgelerin kademeli olarak Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesini öngördüğü ifade edilirken, uluslararası değerlendirmelerde bu gelişmenin Washington ile Tahran arasındaki dengeleri etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Karşılıklı Saldırılar Tansiyonu Yükseltti

Son günlerde iki ülke arasında askeri gerilim de yeniden tırmandı. ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir tankere insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini açıklayarak buna karşılık İran’daki bazı askeri hedefleri vurduğunu duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, gerekmesi halinde askeri operasyonların genişletilebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

İran ise ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerinin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Washington’un ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek mevcut diplomatik sürecin tamamen durdurulacağı uyarısında bulundu.

Trump’ın açıklamasında, yaklaşık 275 metre uzunluğunda olduğu belirtilen ve “TOUSKA” isimli olduğu ifade edilen kargo gemisinin, ABD’nin bölgede sürdürdüğü deniz ablukasını ihlal etmeye çalıştığı öne sürüldü. Eski başkan, geminin ABD Donanması’na ait USS Spruance tarafından Umman Körfezi açıklarında tespit edildiğini ve uyarı yapılmasına rağmen rotasını değiştirmediğini iddia etti.

Açıklamaya göre ABD güçleri, gemiye dur ihtarında bulundu ancak İranlı mürettebatın bu uyarıya uymadığı belirtildi. Bunun üzerine ABD Donanması’nın geminin makine dairesine müdahale ederek gemiyi hareketsiz hale getirdiği ve kontrolü ele geçirdiği ifade edildi. Trump, operasyon sonucunda geminin “yerinde durdurulduğunu” ve ABD Deniz Piyadeleri’nin gemide kontrolü sağladığını söyledi.

Trump ayrıca, hedef alınan geminin daha önce ABD Hazine Bakanlığı tarafından yaptırım listesine alındığını da iddia etti. Bu yaptırım gerekçesinin ise geminin geçmişte yasa dışı faaliyetlerle ilişkilendirilmiş olması olduğunu belirtti. Gemide taşınan yükün detaylı bir şekilde incelendiği de açıklamada yer aldı.

Hürmüz Boğazı ve Deniz Ablukası Gerilimi

Son gelişme, ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden Hürmüz Boğazı ve Körfez güvenliği geriliminin yeni bir aşamaya taşındığı yorumlarına neden oldu. Trump daha önce yaptığı açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere açıldığını ancak İran’a yönelik deniz ablukasının sürdüğünü ifade etmişti.

Trump’ın açıklamasına göre, uluslararası ticaret gemilerine geçiş serbestisi tanınsa da İran’a yönelik yaptırımlar ve deniz ablukası, “süreç tamamen sonuçlanana kadar” devam edecek. Bu durum, bölgedeki askeri ve diplomatik tansiyonun yüksek seviyede kalmasına yol açıyor.

İran’ın Müzakere Kararı

Öte yandan İran tarafına ilişkin gelen haberlerde, Tahran yönetiminin ABD ile yürütülen diplomatik müzakerelerden çekildiği iddia edildi. Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması planlanan görüşmelerin ikinci turuna İran heyetinin katılmadığı öne sürüldü.

İranlı yetkililerin bu kararı, ABD’nin “gerçekçi olmayan talepleri” ve bölgede devam eden deniz ablukası nedeniyle aldığı belirtiliyor. Tahran yönetiminin, mevcut şartlar değişmediği sürece yeni bir müzakere sürecine sıcak bakmadığı ifade ediliyor. Bu gelişme, iki ülke arasındaki diplomatik çözüm ihtimaline yönelik beklentileri zayıflatmış durumda.

Bölgesel Etkiler ve Artan Gerilim

ABD’nin İran’a yönelik deniz operasyonu iddiası ve Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketlilik, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip bölgede endişeleri artırıyor. Dünya petrol taşımacılığının önemli bir bölümünün geçtiği bu hat üzerindeki her gerilim, uluslararası piyasalarda da yakından takip ediliyor.

Uzmanlara göre, taraflar arasındaki bu tür açıklamalar ve karşılıklı hamleler, bölgede daha büyük bir çatışma riskini artırabilir. Özellikle deniz ticaret yollarının güvenliği ve yaptırım politikaları, ABD-İran ilişkilerinde temel kriz başlıkları olmaya devam ediyor.