Putin, Almanya’nın ekonomik durumuna da değinerek ülkenin yaklaşık 2,5 trilyon avroluk kamu borcuna sahip olduğunu öne sürdü. Buna rağmen Berlin yönetiminin savunma harcamalarını artırmak amacıyla 1 trilyon avroluk yeni borçlanmaya hazırlandığını iddia eden Putin, bunun mali yükünün Rusya’ya çıkarılamayacağını söyledi.

Göç politikalarını eleştirdi

Konuşmasında Almanya’nın göç politikalarını da hedef alan Putin, ülkede milyonlarca göçmenin bulunduğunu ve bunun devlet bütçesine yıllık yaklaşık 50 milyar avro yük getirdiğini ileri sürdü. Bu maliyetin sorumluluğunun Rusya’ya yüklenemeyeceğini ifade etti.

İklim politikalarına göndermede bulundu

Putin, Almanya’nın çevre ve iklim politikalarına yönelik de sert ifadeler kullandı. Bazı çevreci yaklaşımları eleştiren Rus lider, Alman toplumunun bir bölümünün bisiklete binerek veya alternatif beslenme yöntemleriyle küresel iklim üzerinde belirleyici etki oluşturabileceğine inandığını öne sürdü. Bu yaklaşımları alaycı bir dille değerlendiren Putin, söz konusu anlayışın değiştirilmesinin ise Rusya açısından herhangi bir öncelik olmadığını dile getirdi.

Eğitim sistemi ve altyapıyı da eleştirdi

Almanya’daki eğitim sisteminin eski seviyesinden uzaklaştığını savunan Putin, bazı okullarda dil farklılıkları nedeniyle eğitim sürecinin olumsuz etkilendiğini iddia etti. Aynı zamanda ülkenin altyapısının da yıprandığını öne süren Putin, özellikle demiryolu ağının geçmişteki verimliliğini kaybettiğini savundu.

“Alman mühendislerine ihtiyacımız yok”

Batı yaptırımları sürecinde Alman mühendisleri olmadan da üretim ve projelerini sürdürebildiklerini belirten Putin, ihtiyaç duyulması halinde teknoloji ve mühendislik alanında Çin ile çalışabileceklerini söyledi. Çinli mühendislerin hem daha uygun maliyetli hem de daha başarılı olduğunu iddia eden Rus lider, bu konuda Almanya’ya bağımlı olmadıklarını ifade etti.

“Bizi davet etseniz bile gelmeyiz”

Açıklamalarının sonunda Almanya’nın enerji ve doğal kaynaklar bakımından Rusya açısından cazip bir ülke olmadığını savunan Putin, bu nedenle Almanya’yı işgal etmek için hiçbir gerekçeleri bulunmadığını yineledi.

“Almanya’yı neden işgal edelim?” diye soran Putin, ülkenin mevcut sorunlarının Rusya’nın çıkarlarıyla örtüşmediğini belirterek, “Bizi davet etseniz bile gelmeyiz.” ifadelerini kullandı.

Bölgesel güvenlik dengelerine ilişkin yapılan yorumlarda, Türkiye’nin son yıllarda izlediği dış politika ve güvenlik stratejisinin hem ABD hem de Avrupa açısından giderek daha kritik hale geldiği belirtiliyor. Bu durumun özellikle Yunanistan ve İsrail cephesinde dikkatle takip edildiği ifade ediliyor.

YUNANİSTAN’DA NATO ENDİŞESİ

Uluslararası değerlendirmelerde öne çıkan başlıklardan biri de Yunanistan’ın NATO içindeki pozisyonu oldu. Atina yönetiminin, Türkiye’nin ittifak bünyesindeki etkisinin artabileceği ihtimali karşısında diplomatik hazırlıklarını gözden geçirdiği yorumları yapılıyor.

Yaklaşan NATO Zirvesi öncesinde Yunanistan’ın bazı konularda daha sert bir tutum benimseyebileceği ve olası karar süreçlerinde veto kartını gündeme getirebileceği yönünde değerlendirmeler bulunuyor. Türkiye’nin Avrupa güvenlik mimarisindeki ağırlığının artmasının, Atina tarafından yakından izlendiği belirtiliyor.

“TÜRKİYE NATO’DA DAHA ETKİN OLABİLİR” YORUMU

Yunan basınında yer alan bazı analizlerde, Trump’ın NATO içerisinde Türkiye’nin stratejik önemini ön plana çıkarabileceği öne sürüldü. Özellikle Doğu Akdeniz, Ege, Kıbrıs ve Trakya ekseninde yaşanan gelişmelerin bölgesel dengeler üzerinde belirleyici rol oynadığına dikkat çekildi.

Söz konusu değerlendirmelerde Türkiye’nin enerji güvenliği, deniz yetki alanları ve savunma politikalarıyla bölgesel denklemde etkili bir aktör haline geldiği vurgulanırken, bunun NATO içindeki güç dağılımına da yansıyabileceği ifade edildi.

DOĞU AKDENİZ’DE REKABET DERİNLEŞİYOR

Analizlerde Türkiye’nin Kıbrıs çevresindeki enerji kaynakları, deniz yetki alanları ve güvenlik politikaları nedeniyle bölgedeki birçok aktörle rekabet halinde bulunduğu belirtildi. Doğu Akdeniz’in enerji ve güvenlik eksenli mücadelede önemini koruduğu, önümüzdeki süreçte bu alandaki diplomatik hareketliliğin artabileceği değerlendiriliyor.

LÜBNAN VE SURİYE YENİ DENGELERİN MERKEZİNDE

Uzman yorumlarına göre bölgesel rekabet yalnızca deniz yetki alanlarıyla sınırlı kalmıyor. Lübnan ve Suriye’de yaşanan gelişmeler de Türkiye, İsrail ve diğer bölgesel aktörler arasındaki ilişkileri doğrudan etkiliyor.

Türkiye’nin diplomatik girişimleri, insani yardım faaliyetleri ve bölgesel temaslarıyla etkinliğini artırdığı belirtilirken, İsrail ile zaman zaman yaşanan görüş ayrılıklarının yeni gerilim başlıkları oluşturduğu ifade ediliyor. Bazı değerlendirmelerde Lübnan’ın, Ankara ile Tel Aviv arasındaki stratejik rekabetin yeni odak noktalarından biri haline geldiği öne sürülüyor.

İSRAİL-TÜRKİYE İLİŞKİLERİNDE HASSAS SÜREÇ

Uluslararası analizlerde, Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin son dönemde daha karmaşık bir zeminde ilerlediği değerlendirmesi yapılıyor. Ankara’nın Gazze ve Lübnan konularındaki açıklamaları ile Hamas’a yönelik yaklaşımının, İsrail tarafından güvenlik perspektifiyle değerlendirildiği belirtiliyor.

ABD’nin ise iki ülke arasındaki dengeleri gözeten bir politika izlemeye çalıştığı, Trump yönetiminin NATO ekseninde Türkiye’nin stratejik konumunu daha fazla öne çıkarabileceğine yönelik iddiaların gündemde olduğu ifade ediliyor.

NATO ZİRVESİ KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR

Yaklaşan NATO Zirvesi’nin, Türkiye’nin ittifak içindeki rolü ve ABD ile ilişkilerinin geleceği açısından önemli başlıklara sahne olması bekleniyor. Zirvede Türkiye’nin Avrupa güvenliğine katkısı, Doğu Akdeniz’deki etkisi ve bölgesel krizlerde üstlendiği rollerin öne çıkabileceği belirtiliyor.

Bunun yanı sıra Yunanistan’ın hassasiyetleri ve İsrail’in güvenlik kaygılarının da toplantı gündemine dolaylı şekilde yansıması bekleniyor.

BÖLGESEL GÜÇ MÜCADELESİ YENİ BİR EVREYE GİRİYOR

Uzmanlara göre Türkiye’nin bölgesel krizlerde artan etkisi, hem Washington hem de Avrupa başkentleri tarafından yakından takip ediliyor. Ancak Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki çok aktörlü rekabetin giderek daha karmaşık bir yapıya dönüşmesi, NATO içindeki dengeleri de doğrudan etkiliyor.

Önümüzdeki dönemde Türkiye, ABD, Yunanistan ve İsrail arasında diplomatik temasların yoğunlaşması beklenirken, NATO’nun bu süreçte belirleyici platformlardan biri olacağı değerlendiriliyor.

STM’nin uluslararası rakiplerini geride bırakarak kazandığı Portekiz Deniz Kuvvetleri Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi Projesi kapsamında çalışmalar planlandığı şekilde devam ediyor. Sözleşmesi 17 Aralık 2024 tarihinde Portekiz’in başkenti Lizbon’da imzalanan projede ilk geminin inşa süreci Kasım 2025’te gerçekleştirilen sac kesim töreniyle başlamış, Ocak 2026’da ise gemi İstanbul’da kızağa konulmuştu.

İKİNCİ GEMİNİN ÜRETİMİ RESMEN BAŞLADI

İlk geminin inşa faaliyetleri sürerken, projenin ikinci gemisi olan N.R.P. D. DINIS (A5212) için de İstanbul’da sac kesim töreni düzenlendi. Törene Portekiz Deniz Kuvvetleri temsilcileri, STM ve ADA Tersanesi yöneticileri ile proje ekipleri katıldı.

Böylece Portekiz için üretilecek ikinci lojistik destek gemisinin yapım süreci resmen başlamış oldu.

GEMİLER TARİHİ İSİMLER TAŞIYACAK

Proje kapsamında inşa edilen gemilere Portekiz tarihine ve kültürel mirasına atıfta bulunan isimler veriliyor. İlk gemi, ülkenin milli şairi Luís de Camões’in adını taşırken, ikinci gemi ise Portekiz’in denizcilik tarihinde önemli yere sahip Kral Dom Dinis’in ismiyle hizmet verecek.

TESLİMAT HEDEFİ 2028

STM Genel Müdür Yardımcısı Bülent Soydal, şirketin askeri denizcilik alanında dost ve müttefik ülkelere yönelik projelerde güvenilir bir çözüm ortağı haline geldiğini belirtti.

Soydal, NATO standartlarında geliştirilen deniz platformları konusundaki deneyimlerini Portekiz’e taşımaktan memnuniyet duyduklarını ifade ederek, ilk gemide inşa çalışmalarının yanı sıra donatım faaliyetlerinin de sürdüğünü söyledi.

Her iki geminin 2027 yılında denize indirilmesinin planlandığını belirten Soydal, teslimatların ise 2028 yılında tamamlanmasının hedeflendiğini kaydetti.

ÇOK AMAÇLI GÖREV KABİLİYETİYLE DİKKAT ÇEKİYOR

İstanbul’daki ADA Tersanesi’nde inşa edilen gemiler, modüler tasarımları sayesinde çok sayıda görevi yerine getirebilecek şekilde geliştiriliyor.

Lojistik destek, denizde yakıt ve yük transferi gibi görevlerin yanı sıra platformlar, zırhlı araç taşıma kapasitesi sayesinde müşterek kuvvet aktarımı ve amfibi harekatlarda da kullanılabilecek.

Gemiler ayrıca kriz dönemlerinde insani yardım, arama-kurtarma ve sağlık destek operasyonlarında görev yapabilecek.

HELİKOPTER VE İHA DESTEĞİ BULUNACAK

137 metre uzunluğunda ve 11 bin ton deplasmana sahip olacak platformlar, 18 knotun üzerinde sürate ulaşabilecek. Yaklaşık 30 gün boyunca kesintisiz görev yapabilecek gemilerde 100 görev personelinin yanı sıra 100 kişilik ek personel kapasitesi bulunacak.

Yakın hava savunma sistemleri, uzaktan komutalı silah sistemleri ve dekoy ekipmanlarıyla donatılacak gemilerde helikopter ve insansız hava araçları için uçuş güvertesi ile hangar da yer alacak.

Türkiye’nin savunma sanayiindeki mühendislik kabiliyetlerini yansıtan proje, aynı zamanda NATO ve Avrupa Birliği üyesi bir ülkeye gerçekleştirilen önemli askeri ihracatlar arasında gösteriliyor.

Edinilen bilgilere göre sistem, Almanya’daki Ramstein Air Base’den nakliye uçaklarıyla Türkiye’ye taşınıyor. Çok sayıda bileşenden oluşan Patriot bataryasının parçaları aşamalı olarak Malatya’ya ulaştırılıyor.

Patriot sistemine ait bazı ekipmanlar, NTV muhabirleri Melike Şahin ve Cahit Kazan tarafından görüntülendi.

MSB: HAVA SAHASI GÜVENLİĞİ İÇİN TEDBİRLER ARTIRILIYOR

Konuya ilişkin açıklama daha önce Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılmıştı. Bakanlık, bölgedeki gelişmeler doğrultusunda Türkiye’nin hava sahası ve sınır güvenliğini sağlamak için gerekli adımların atıldığını duyurdu.

Açıklamada, NATO ve müttefik ülkelerle yürütülen istişareler kapsamında hava ve füze savunma önlemlerinin güçlendirildiği vurgulanarak Patriot hava savunma sisteminin Malatya’da konuşlandırılacağı belirtildi.

PATRIOT BALİSTİK FÜZELERE KARŞI ETKİLİ

ABD üretimi Patriot Air Defense System, uçaklar, seyir füzeleri ve taktik balistik füzelere karşı orta ve yüksek irtifada savunma sağlayan bir sistem olarak biliniyor.

1985 yılından bu yana kullanılan sistem yaklaşık 160 kilometre menzil içinde etkili olabiliyor. Çok işlevli radarları sayesinde aynı anda çok sayıda hedefi tespit edip takip edebilen Patriot, mobil yapısı sayesinde farklı bölgelere kısa sürede taşınabiliyor. Özellikle Patriot PAC‑3 missile, balistik füzelere karşı geliştirilmiş önleme kapasitesiyle dikkat çekiyor.

TÜRKİYE’DE DAHA ÖNCE DE KONUŞLANDIRILMIŞTI

Patriot sistemleri Türkiye’de ilk kez 2003 yılında Irak Savaşı sırasında ABD, Almanya ve Hollanda tarafından konuşlandırılmıştı. Suriye’de iç savaşın başlamasının ardından Türkiye’nin talebiyle NATO müttefikleri yeniden Patriot bataryaları yerleştirmişti.

2013 yılında ABD’ye ait iki batarya Gaziantep’e, Almanya’ya ait iki batarya Kahramanmaraş’a ve Hollanda’ya ait iki batarya Adana’ya konuşlandırılmıştı. Daha sonra Hollanda birliklerinin yerine İspanya’nın Patriot birliği gelmiş ve Adana’daki görevini uzun yıllardır sürdürüyor.

SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?

Patriot hava savunma sistemi dört ana unsurdan oluşuyor: radar, kontrol merkezi, güç ve iletişim birimleri ile füze rampaları. Radar sistemi gökyüzünü sürekli tarayarak potansiyel tehditleri tespit ediyor ve bilgileri kontrol merkezine iletiyor.

Aynı anda 100’den fazla hedefi izleyebilen radar sayesinde tehdit belirleniyor ve uygun önleme füzesi rampalardan ateşleniyor.

TÜRK HAVA SAHASINA YÖNELEN FÜZELER İMHA EDİLMİŞTİ

Son dönemde İran’dan ateşlenen bazı füzelerin Türkiye hava sahasına yöneldiği tespit edilmişti. Bu füzeler NATO hava savunma sistemleri tarafından havada imha edilirken, parçalarının bir kısmı Hatay ve Gaziantep’te boş alanlara düşmüştü.

Hatay’ın Dörtyol ilçesine ve Gaziantep’in Şahinbey ilçesine düşen parçalarda herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmamıştı. Olayın ardından Türkiye, yaşanan gelişmelerle ilgili olarak İran’ın Ankara Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırmıştı.

Kıbrıs’ta gerilim yeniden tırmanıyor. ABD Silahlı Kuvvetleri ve New Jersey Ulusal Muhafızları, Rum askerlerini “terörle mücadele ve siber güvenlik” adı altında eğitmeye devam ediyor. Türkiye’nin NATO müttefiki olan ABD, ne gariptir ki kendi müttefiki olan Rum tarafını güçlendirmekten geri durmuyor.

Kıbrıs Rum Kesimi ile yürütülen ikili iş birliği kapsamında ABD, Avrupa filosunun güvenliği bahanesiyle Rum askerleriyle ortak tatbikatlar gerçekleştiriyor. Deniz Piyadeleri, Özel Terörle Mücadele birimleri, FETSEUR gibi seçkin birlikler Rum askerlerini eğitiyor; New Jersey Ulusal Muhafızları ile siber güvenlik alanında bilgi alışverişi yapılıyor. Her ne kadar adı “terörle mücadele” olsa da, işin özü Türkiye karşıtı stratejik bir manevra.

Bu tablo, ABD-İran kukla tiyatrosunun bir perdesi gibi. Ama iş öyle basit bir tiyatro değil; danışıklı dövüşün son perdesi, sahnedeki her figürün rolünü önceden bildiği bir oyun gibi. İngiliz aklıyla şekillenen ABD, ekonomik batma çanları çalan kendi ülkesi için çıkış yolları ararken, önce PKK/YPG’yi, şimdi ise Rum tarafını kucağına aldı. Güney Kıbrıs’a ve Yunanistan’a anlamsız üsler kuruyor, Türk’ün doğal denge ve güvenlik hassasiyetini hiçe sayıyor.

Türkiye, bu kalleş ve sinsi oyunları sessizce, sabırla not ediyor. Tarih, sabırla bekleyen aklın ve stratejinin önemini defalarca gösterdi. Afrika’yı İngiliz ve Fransız sömürgesinden kurtaran, Suriye’yi ABD ve İsrail destekli PKK/YPG ve DEAŞ çetelerinden temizleyen, Karabağ’ı Ermenistan işgalinden kurtaran, Irak’taki vekil güçleri süpüren Türk aklı, zamanı geldiğinde elbette gereken cevabı verecektir.

ABD, Rumları eğiterek bir taşla birkaç kuş vurmaya çalışıyor olabilir. Ama Türkiye, sadece askeri ve diplomatik gücüyle değil, stratejik sabrı ve derin aklıyla bu oyunları bozacak kapasiteye sahiptir. Ve herkes bilsin ki; sabır, Türk’ün silahıdır; ve zamanı geldiğinde her hesap sorulur.

Bu kalleş oyunları not ediyorsunuz, ama unutmayın: Türk aklı, zamanı geldiğinde bütün taşları yerli yerine koyar.

Başbakan Keir Starmer’in Rusya ve Çin tehdidini ciddi şekilde değerlendirdiği ve bu konuda adım atılması gerektiğine inandığı belirtildi. İngiltere ayrıca, Trump’ın Avrupa-Atlantik güvenliğini güçlendirme görüşlerine katıldığını açıkladı.

İspanya’dan NATO Üzerinden Güvenlik Vurgusu

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, ABD’nin Grönland’ı ele geçirme planlarına karşı gerekirse NATO aracılığıyla adadaki güvenlik önlemlerinin güçlendirilebileceğini söyledi. Albares, Avrupa’nın artık büyük güçlerle güvenlik alanında aktif bir rol alması gerektiğini vurguladı.

ABD’nin Grönland’a olası askeri müdahalesini olasılık olarak görmediğini belirten Albares, Danimarka’nın güvenliğinin NATO ve AB çerçevesinde yeterince korunmadığı durumlarda müttefiklerle birlikte önlem alınabileceğini ifade etti.

Trump’ın Grönland Uyarısı

Donald Trump, Venezuela müdahalesi sonrasında yaptığı açıklamada Rusya ve Çin’in Grönland’a yönelmesini istemediklerini belirterek, “Eğer Grönland’ı biz almazsak, Rusya veya Çin kapı komşunuz olur” demişti.

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki etkisinden rahatsız olan İsrail ve Yunanistan, ortak işbirlikleri ve diplomatik ilişkilerini güçlendirerek Türkiye’nin bölgedeki gücünü sınırlamaya çalışıyor.

AB üyesi ülkelerin güvenlik ve savunma iş birliğini güçlendirmek amacıyla SAFE planına Türkiye’nin dahil edilmesini istene Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis verilecek olan 150 milyon euroluk fondan Türkiye’nin faydalanmaması için her türlü çabayı göstereceğini belirtmişti.

İsrail ise, Türkiye’nin AB ile ortak işbirliğine girmemesi için Atina hükümetinin arkasında durarak destek vermeye devam ediyor.

Yunanistan’ın AB’den SAFE programı kapsamında 1.2 milyon avro kredi talep edeceği ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne İsrail yapımı BARACK MX hava savunma platformu ve 36 adet PULS çok namlulu roketatar satın almayı planlayarak fonu İsrail’e akıtma peşinde olduğu ortaya çıkmıştı.

Doğu Akdeniz’de Türk varlığı, bölgede Libya ve Mısır ile ortak işbirlikleri ve ortak tatbikatlardan rahatsız olan Tel Aviv ve Atina hükümetleri Türkiye’nin kışkırtıcı davrandığına dair paylaşımlarda bulunmuş, İsrail ve Yunan hükümetleri ile ortak tatbikat başlatmıştı.

İSRAİL VE YUNANİSTAN ARASINDA ORTAK TATBİKAT

İsrail ve Yunanistan Girit’in güneyinde orta deniz ve hava tatbikatı düzenledikleri, İsrail’in büyük çaplı hava savunma ve füze sistemi alımları için görüşmeleri yeniden başlattıkları öğrenildi.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun talimatı üzerine yapılan görüşmelerde bölgesel gelişmeler, enerji iş birliği ve gelecekteki savunma projeleri ele alındı.

İSRAİL’DEN YUNANİSTAN’A “AŞİL KALKANI”

Yunanistan’ın hava savunma sistemlerini modernize etmek için çabalayan İsrail, 3 milyar euroluk “Aşil Kalkanı” adı verilen program kapsamında eskiyen platformları yenileme, balistik füzeler ve İHA’ları güçlendirmek amacıyla hazırlandı.

İsrail’in Yunanistan’a Spyder Sistemi olarak bilinen savunma sistemi, BARAK MX füze fırlatma sistemi ve Davut Sapanı savunma sistemini tedarik etmesi ve İsrail sistemlerinin sorunsuz bir şekilde entegre edilmesi beklenildiği ifade edilirken Yunanistan’ın Rus ve ABD sistemleri yerine tamamen İsrail teknolojisi ile savunmasını yenilemeye hazırlandığı kaydedilmişti.

İsrail medyası ise Yunanistan ile ilişkilerini, “Türkiye’nin bölgede artan gücüne karşı alınan önleyici bir tedbir” olarak yorumladı.

Yunanistan gazetesi Nemesis, “Doğu Akdeniz’de artan gerginlikler ve Türkiye’nin etkili diplomatik girişimleri, Atina ile Tel Aviv’i stratejik olarak birbirine yakınlaştırıyor” denildi.

Uzmanlar ise Tel Aviv ve Atina arasında denge arayışına girdiği ancak Türkiye’nin istikrarlı bir şekilde savunma sistemlerinde ilerleme kaydettiği ifade edildi.

Geçtiğimiz günlerde Tayfun Balistik Füze denemesi İsrail basınında ses getirmiş, “Türkiye füze programında istikrarlı bir ilerleme olduğunu gösteriyor. Türkiye, füze testlerindeki sürekli başarı, kritik silah sistemlerinde artan bağımsızlığıyla savunma teknolojileri alanında gelişmekte olan bir ülke konumunda” ifadeleri kullanılmıştı.

Geçtiğimiz Temmuz ayında Gazap bombası tanıtılmış, “Dünyanın en güçlü nükleer olmayan silahı” denilerek haberleştiren dünya basında geniş yer almış “ilgi ve endişe uyandırıcı” yorumları yapılmıştı.

İsrail’in Diaspora Bakanı Amichai Chikli Yunanistan ve İsrail’in ortak tatbikatları sonrasında açıklama yaparak, Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki varlığından rahatsız olduğunu ve geri çekilmesi gerektiğini belirterek İsrail’in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a rağmen Akdeniz’de GKRY ve Yunanistan ile ittifak kurmaya çalıştığını ifade etmişti.

Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde Gazze ateşkesinde aktif rol alarak bölgede iki yılı aşkın süredir faaliyet gösteren İsrail’i rahatsız etti.

Ankara’nın son dönemdeki bölgesel ve küresel hamleleri, İsrail medyasında geniş yankı buldu.

“ERDOĞAN VAZGEÇİLMEZ BİR AKTÖR”

İsrail’in N21 televizyonu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Gazze’den Suriye’ye ve Washington hattına uzanan diplomatik hamleleriyle bölgesel denklemi değiştiren “vazgeçilmez bir aktöre” dönüştüğünü yazdı.

İsrail basını, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dış politikadaki hamlelerinin bölgesel ve küresel arenada artan etkisini mercek altına aldı.

İsrail merkezli N12 televizyonunda yer alan analizde, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının başladığı andan günümüze kadar Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamaları ve diplomatik hamleleri ile uluslararası denklemi etkilediği vurgulandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile kurduğu temaslara dikkat çekilen analizde, Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünün Ankara’nın bölgesel manevra alanını daha da genişlettiği ifade edildi.

“HERKES ONUNLA MASAYA OTURMAK ZORUNDA KALIYOR”

“Batı, uzun süre Erdoğan’ı hafife aldı ancak o sabırla bekledi ve şimdi herkes onunla masaya oturmak zorunda kalıyor” denilen analizde, “Erdoğan artık uluslararası sahnenin vazgeçilmez bir aktörü.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Analizde, Türkiye’nin Gazze’den Suriye’ye, Körfez’den Ukrayna’ya kadar kritik krizlerde belirleyici bir güç hâline geldiği belirtilerek şu ifadeler kullanıldı:

“Türkiye’nin müdahalesi olmadan bölgede veya dünyada hiçbir düzen mümkün değil. Türkiye artık ‘barış ihraç eden’ ülke olarak görülüyor.”

Analizde, Ankara’nın bölgede koruduğu diplomatik dengenin altı çizilerek, “Erdoğan, İsrail’i hedef alarak Batı’ya bir mesaj gönderiyor: Artık Orta Doğu’yu Türkiye’siz yönetemezsiniz.” yorumu yapıldı.

“TÜRKİYE’NİN ORTA DOĞU’DAKİ PRESTİJİ ARTTI”

Analizde görüşlerine yer verilen Tel Aviv Üniversitesi Dayan Merkezi’nden Türkiye uzmanı Dr. Hay Eytan Cohen Yanarocak, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Arap dünyasının vicdanını temsil ettiği yorumunda bulundu.

Dr. Yanarocak, “Gazze’de yaşanan savaş, Erdoğan’ın diplomatik profilini yeniden şekillendirdi. Ankara, hem Arap sokağının vicdanını temsil eden hem de Batı ile temasını koparmayan tek aktör olarak öne çıktı” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ilk günden itibaren İsrail’e yönelik sert açıklamalarıyla İslam dünyasında geniş destek kazandığını belirten Dr. Yanarocak, “Erdoğan, Filistin meselesini yeniden gündemin merkezine yerleştirdi. Bu, Türkiye’nin Orta Doğu’daki prestijini artırdı.” ifadelerini kullandı.

N12’nin değerlendirmesinde, Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki yakın ilişkiye geniş yer ayrıldı. Analizde, “Trump döneminde Beyaz Saray’a doğrudan ulaşabilen tek Müslüman lider Erdoğan’dı.” ifadeleri kullanıldı.

İsrailli uzman Gallia Lindenstrauss ise Trump’ın yeniden yükselişe geçmesinin Ankara tarafından yakından takip edildiğini belirterek, “Erdoğan, Trump’ın dönüşünü bölgesel bir fırsata çevirmeye hazırlanıyor. Washington’la yeni bir sayfa açılırsa bu kez Türkiye masaya şart koyan taraf olacak.” dedi.

Haberde, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının ardından, Ankara’yı kendi jeopolitik hattını oluşturmaya yönelttiği değerlendirildi.

Analizde, “Erdoğan Rusya ile yakınlaşırken NATO’dan kopmadı. Bu, Batı’nın alışık olmadığı bir strateji. Moskova ile diyalogda olan ama NATO’da kalan bir Türkiye artık Batı’nın öngöremediği bir oyuncu haline geldi.” denildi.

İsrailli uzmanlar ayrıca, “Erdoğan ne Batı’ya teslim oluyor ne de Doğu’ya tamamen yaslanıyor. Ankara kendi eksenini kurdu.” ifadelerini kullandı.

“HAVA KUVVETLERİ GÜÇLENİYOR”

N12’nin analizine göre Türkiye, askeri kapasitesini özellikle hava kuvvetleri alanında güçlendirmeye odaklanmış durumda. Analizde, “Türkiye özellikle hava kuvvetlerini modernize etmek istiyor” denildi.

Ayrıca geçtiğimiz hafta Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer arasında yapılan görüşmeye dikkat çekildi.

“Eurofighter Typhoon” savaş uçaklarının satışı konusunda mutabakat sağlandığı hatırlatılarak, “Bu görüşme Türkiye’nin Batı ile bağlarını tamamen koparmadan kendi çıkarlarını maksimize etme stratejisinin bir parçasıdır.” değerlendirmesi yapıldı.

“ERDOĞAN, SURİYE’DE TEK SABİT AKTÖR HALİNE GELDİ”

N12’nin analizinde, Ankara’nın Suriye sahasındaki etkisinin güçlendiği belirtildi. Haberde, “Türkiye artık sadece sınır ötesi operasyonlarla değil, diplomatik temaslarla da oyunu yönlendiriyor.” denildi.

Analizde, “Erdoğan, Suriye’de hiçbir tarafın tam kontrol sağlayamadığı bir denklemde tek sabit aktör haline geldi. Bu durum İsrail için hesapların baştan yapılmasına neden olacak bir faktör.” ifadeleri kullanıldı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Finlandiya’ya önemli bir ziyaret gerçekleştirdi…

Bakan Fidan, Helsinki’de Finlandiyalı mevkidaşı Elina Valtonen’le ortak basın toplantısı düzenledi.

Hakan Fidan’ın burada yaptığı konuşmada, “AB’ye üyelik hedeflerimizde değişiklik yok. Avrupa Birliği Türkiye olmadan eksik kalır.” ifadeleri öne çıktı.

Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen de, Bakan Fidan’a destek vererek “Finlandiya en başından beri Türkiye’nin gelecekteki Avrupa Birliği (AB) üyeliğine olumlu olarak yaklaştı.” dedi.

Bakan Fidan’ın konuya ilişkin açıklamaları şöyle:

“ÖNÜMÜZDEKİ SÜREÇTE ATACAĞIMIZ ADIMLARI DEĞERLENDİRDİK”

Dostumuz ve müttefikimiz Finlandiya’ya ziyarette bulunmaktan memnuniyet duyuyorum. Çok verimli görüşmeler gerçekleştirdik, Parlamento Başkanı ile bir araya gelme fırsatımız olacak. Dün Finlandiya’daki Tatar kardeşlerimizle bir araya gelme imkanı buldum. Buradaki Tatarların kendi kimliklerini korurken aynı zamanda ülkenin toplumsal ve kültürel hayatına katkı sunuyor olmaları bizi sevindiriyor.

Bugünkü görüşmemizde kapsamlı bir şekilde ikili ilişkileri ele aldık. Önümüzdeki süreçte atacağımız adımları değerlendirdik. İlişkilerimizi gerçekleştirmek için yoğun bir çaba sarf etmekteyiz. Türkiye ile Finlandiya arasındaki ticaret hacmi 2024 yılında yaklaşık 1.8 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Bilişim teknolojileri ve yenilebilir enerji gibi alanlarda yeni iş birliklerine hazırız.

“İKİ ÜLKE ARASINDA YENİ BİR DÖNEMİN KAPISI ARALANDI”

Savunma sanayii, Finlandiya ile bir diğer iş birliği alanımızı oluşturmakta. Savunma Sanayii İş birliği Mutabakat Muhtırası’nı geçtiğimiz haziran ayında imzalamıştık. İki ülke arasında yeni bir dönemin kapısı aralandı. NATO’nun caydırıcılığını pekiştirecek bu iş birliğini, aynı zamanda Avrupa’nın güvenliği ve savunma sanayii kapasitesine de katkı sağlayacak bir adım olarak görüyoruz.

Türkiye, Avrupa’nın güvenliğine katkı sağlayan kritik bir NATO müttefikidir. Türkiye’nin SAFE mekanizması başta olmak üzere AB’nin savunma ve güvenlik girişimlerine dahil edilmesi önem taşımaktadır. Finlandiya’nın ülkemizin AB üyelik sürecine başından beri verdiği desteğe teşekkür ediyorum.

AB’nin ülkemizle ilişkilerini uzun vadeli ve gerçekçi bir bakış açısı ile ele alması gerekmekte. İş birliğimizi ileri taşıyacak perspektife ihtiyacımız var. Vize serbestisi diyaloğunun ilerletilmesinin her iki tarafın da menfaatine olduğuna inanıyoruz.

Bulunduğumuz yerden bakıldığında Avrupa da yeni bir stratejik denklemin eşiğine girmiş durumda. Bu konjonktürde AB’nin Türkiyesiz, Türkiye’nin de AB’siz eksik kalacağını düşünüyoruz.

AB ve Türkiye’nin mevcut entegrasyon sürecini herhangi bir bahaneye dayanmaksızın bir an önce ileri taşıması gerekmekte. Biz hükümet olarak bu konunun arkasına büyük bir irade koyuyoruz

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı da görüşmemizde ele alma fırsatımız oldu. Türkiye olarak adil ve kalıcı barışa ancak diplomasi yoluyla ulaşabileceğimize inanıyoruz. Zorluklar kararlı duruşumuzu değiştirmeyecektir. Barışın tesisine yönelik çabalarımızı sürdürmekteyiz.

Bugünkü gündem maddelerimizden biri de Gazze’deki son gelişmelerdi. Ateşkesin ilanından bu yana İsrail saldırılarında yaklaşık 250 Filistinli hayatını kaybetti. Biz tüm zorluklara rağmen ateşkesin devam etmesini, bir sonraki aşamaya geçilmesini, uluslararası toplumun bu noktada üzerine düşen görevi yapmasını bekliyoruz. Türkiye de elinden geleni yapmakta. Özellikle BM’de devam eden çalışmalar var, barış planının nasıl hayata geçirileceğine ilişkin müzakereler devam etmekte. İnsani yardımların içeriye girişi yetersiz, bu konuda da çeşitli şikayetler var. Onları da daha iyi nasıl etkin hala getiririz. Bu hususta çalışmalarımız devam etmekte.

Finlandiya’nın Filistin’i Devlet olarak tanımasını isterdim. Şu an 150’den fazla ülke Filistin’i devlet olarak tanımaktadır. Eminim Finlandiya’nın kendine has sebepleri vardır. Finlandiya’nın ikili devletli çözümü desteklemesi, ateşkesi desteklemesi, insani yardımlarda desteğe hazır olması bizim için önemli husus.

Ortak basın toplantısında, Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen de önemli açıklamalarda bulundu.

Valtonen, Hakan Fidan’a Rusya’ya ilişkin bir kitap gönderme nedenine değinerek şöyle dedi:

Kitabını gönderme sebebim şuydu; gerçekten bir bölümünde diyor ki Rusya İmparatorluğu’nun saygı duyduğu tek imparatorluk, tek güç Osmanlı İmparatorluğu’ydu.

İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström, Finlandiya’nın başkenti Helsinki’de mevkidaşı Pekka Haavisto ile görüşme gerçekleştiridi.

İkili, görüşmelerinin ardından da düzenlenen ortak basın toplantısına katıldı. Bakan Billström, İsveç’in başbakanlık koltuğuna oturan Ulf Kristersson hükümetinin, NATO üyeliğine öncelik verdiğini vurguladı.

Bakan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Kristersson ile görüşme talebini kabul etmesini “olumlu bir haber” ifadeleriyle nitelendirdi.

“Taraflarla yakın istişarelerin, ileriye giden bir yol olduğuna inanıyoruz”

Billstrom, haziran ayında Madrid’de Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında imzalanan anlaşmaya değinerek, “Bu üçlü muhtıranın taraflarıyla yakın diyalog ve yakın istişarelerin ileriye giden yol olduğuna inanıyoruz. Her şeyin beklediğimize, yani Türk parlamentosunun (İsveç’in NATO üyeliğini) onaylamasına yol açacağına inanıyoruz” dedi.

Finlandiya Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto ise ülkesinin NATO üyelik hedefi sırasında “Türkiye ile düzenli temas halinde olduğunu” ve geçtiğimiz hafta Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüştüğü hatırlattı.

“Randevuyu verin gelsin”

Bir diğer yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan bugün yaptığı açıklamada, “İsveç’in yeni başbakanı randevu talebinde bulundu. Arkadaşlarımıza ‘Randevu verin, gelsin’ dedim. Ülkemizde kendisiyle bu konuları da görüşürüz” ifadelerini kullanmıştı.

İsveç’ten ‘somut adım’ mektubu

Türkiye’nin endişelerini gidermek üzere adımların atılacağını ifade eden İsveç, Kürt militanlara karşı terörle mücadele çabalarını hızlandırmak da dahil olmak üzere “somut adımlar attığını” özetleyen bir mektubu Türkiye’ye gönderdi.

6 Ekim tarihli ve Reuters tarafından görülen iki sayfalık mektupta İsveç’in Haziran ayında Madrid’de varılan anlaşmanın “uygulanmasına tamamen bağlı olduğunu” göstermek için attığı adımlara dair 14 örnek yer alıyor.

SAPO, PKK mücadelesini yoğunlaştırdı

İsveç’in Türkiye’ye gönderdiği mektupta, üçlü anlaşmanın temel konularında sağlam adımlar atıldığı belirtilirken, İsveç’in terörle mücadele birimi Sapo’nun PKK ile mücadelesini yoğunlaştırdığı ve yetkililerin MİT ile Eylül ayında Türkiye’de üst düzey görüşmeler gerçekleştirdiği de aktarıldı.

İsveçli yetkililer mektubu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanlığına hafta sonu gönderdiğini açıklarken, mektubun İsveç’in çabalarını kanıtlamak için kullanıldığı ve İsveç’in NATO üyeliğini desteklemek için gönderildiğini duyurdu.

Mektupta, “İsveçli yetkililer PKK’nın İsveç’in ulusal güvenliğine tehditte aldığı rol ve organize suçla bağlantısı ile ilgili yeni analizler yapıldı” denildi.

Bir diğer yandan Stockholm, Ankara’nın talebiyle 31 Ağustos tarihinde 1, 2019’dan beri de toplam 4 kişinin iade edildiğini vurguladı.

“İsveç, şüphelilerin iadesine yanıt vermeye bağlılığını hatırlatıyor”

Mektupta ayrıca, “İsveç, terör şüphelilerinin iadesine yanıt vermeye bağlılığını hatırlatıyor” ifadeleri kullanılırken, İsveç yasaları ve uluslararası iade anlaşmalarının da göz önünde bulundurulduğu hatırlatıldı.