Bir ozanın yüreğinden dökülen sözler, milyonların vicdanında yankı buluyor. Sorulması gereken soru şu: Değişen zaman mı, yoksa değişen biz miyiz?

Pazar sabahları insanın kendisiyle konuştuğu zamanlardır.

Haftanın telaşı biraz olsun diner, şehir biraz yavaşlar, insanın kulağı da kalbine daha çok yaklaşır.

Bugün öyle bir pazar sabahında, bir ozanın yüreğinden dökülen sözlere takıldı aklım.

Sorduğu soru aslında hepimizeydi:

“Nerede o eski biz?”

Dikkat edin…

“Nerede o eski günler?” demiyor.

“Nerede o eski insanlar?” da demiyor.

Doğrudan bizi soruyor.

Çünkü mesele zamanın değişmesi değil.

Mesele insanın değişmesi.

Eskiden insanların daha zengin olduğunu söyleyemeyiz.

Daha lüks evlerde yaşadığını da…

Daha çok imkana sahip olduğunu hiç söyleyemeyiz.

Ama bir şey vardı.

Birbirimize karşı daha fazla saygımız vardı.

Bir sofranın bereketi sadece yemekle ölçülmezdi.

Bir mahallenin değeri binalarıyla değil, insanlarıyla bilinirdi.

Bir büyüğün sözü nasihat, bir küçüğün hatası emanet sayılırdı.

Şimdi dönüp etrafımıza bakıyoruz.

Aynı apartmanda yaşayan insanlar birbirinin adını bilmiyor.

Aynı sokakta yürüyenler birbirinin gözünün içine bakmıyor.

Aynı masada oturanlar bile aynı duyguyu paylaşamıyor.

Peki ne oldu bize?

Bu soru siyasetin de üstünde…

Ekonominin de üstünde…

Gündelik tartışmaların da üstünde bir soru.

Çünkü bir millet önce kalbinde güçlenir.

Kalbi yorulan toplumların ayakta kalması zorlaşır.

Bugün çocuklarımız için kaygılanıyoruz.

Gençlerden şikayet ediyoruz.

Eğitimden yakınıyoruz.

Sosyal medyanın insanları değiştirdiğini söylüyoruz.

Belki de biraz durup şu soruyu sormamız gerekiyor:

Biz çocuklarımıza neyi miras bırakıyoruz?

Daha büyük evler mi?

Daha pahalı arabalar mı?

Yoksa karakter mi?

Vicdan mı?

Merhamet mi?

Çünkü insanı ayakta tutan bina değil, değerlerdir.

Milleti ayakta tutan para değil, ortak vicdandır.

İşte yıllardır adına “töre” dediğimiz şey de tam olarak budur.

Töre…

Bazılarının sandığı gibi baskı değil.

Töre; büyüğe saygıdır.

Töre; küçüğe şefkattir.

Töre; komşunun hakkını gözetmektir.

Töre; yetimin başını okşamaktır.

Töre; doğruluktan ayrılmamaktır.

Töre; insan kalabilmektir.

Bugün kaybetmekten korkmamız gereken şey sadece ekonomik değerler değildir.

Asıl korkmamız gereken, bizi biz yapan değerlerin sessizce elimizden kayıp gitmesidir.

Çünkü milli kimlik sadece nüfus cüzdanında yazan bir ifade değildir.

Milli kimlik; bir milletin hafızasıdır.

Vicdanıdır.

Karakteridir.

Ve geleceğe bıraktığı izdir.

Karamsar değilim.

Çünkü bu millet daha zor zamanları da gördü.

Küllerinden yeniden doğmasını da bildi.

Yeter ki birbirimizi dinlemeyi unutmayalım.

Yeter ki doğruluktan vazgeçmeyelim.

Yeter ki çocuklarımıza sadece başarıyı değil, ahlakı da öğretelim.

Yeter ki birbirimize yeniden selam vermeyi hatırlayalım.

Belki o zaman kaybettiğimizi sandığımız birçok şeyin aslında hala içimizde yaşadığını göreceğiz.

Pazar sabahları eskiden başka kokardı. Fırından yeni çıkmış ekmeğin buğusu, kapı önlerinde süpürülen avluların sesi, komşunun camdan cama uzanan “bir şeye ihtiyacın var mı?” sorusu… Pazar, sadece haftanın bir günü değil; mahallenin kalbi, ailelerin nefesiydi.

Bugün pazar sabahları sessiz. Ama huzurdan değil. Kapılar kapalı, perdeler aralık. Apartman boşluklarında yankılanan tek ses, telefon bildirimleri. Yan dairede kimin yaşadığını bilmeyen insanlar, aynı asansörde göz göze gelmemek için yere bakan yüzler…

Bir zamanlar “komşu hakkı” denilen şey, sadece bir kavram değildi. İnancımızda emanetti, kültürümüzde ahlaktı. Komşunun açken tok yatmamak, hastayken kapısını çalmak, çocuğunu kendi çocuğun bilmekti. Bugünse komşuluk, apartman yönetim grubunda yazılan soğuk mesajlara sıkıştı.

Peki ne oldu bize?

Dijitalleşme hayatımızı kolaylaştırdı deniyor. Evet, belki hızlandırdı. Ama kalplerimizi yavaşlattı. Bir sofraya oturup göz göze konuşmayı unuttuk. Aynı evin içinde, aynı ailede, herkes ayrı bir ekrana bakıyor. Baba iş stresinden telefona sığınıyor, anne yorgunluğunu sosyal medyada unutmaya çalışıyor, çocuklar sanal dünyada büyüyor.

Aynı çatı altındayız ama aynı hayatta değiliz. Aile dediğimiz o kutsal yapı, sessizce çözülüyor. Kimse yüksek sesle söylemiyor ama herkes hissediyor. Birlikte geçirilen zaman azaldı, birlikte susmak çoğaldı. Dijital çağ, kalabalıklar içinde yalnız insanlar üretti.

Bir de hayat pahalılığı var.

Eskiden geçim derdi vardı ama paylaşma da vardı. Şimdi ise herkes kendi yükünün altında eziliyor. Sofralar küçüldü, umutlar daraldı. Anne-baba çocuklarına gelecek kurmanın telaşında, çocuklar yarının belirsizliğinde. Ekonomik baskı aile içindeki sabrı kemiriyor, sevgiyi sessizce tüketiyor.

Ve savaşlar…

Televizyonda izleyip geçtiğimiz savaşlar, sadece uzak coğrafyaların meselesi değil. Göç, yoksulluk, güvensizlik, korku… Hepsi dönüp dolaşıp ailelerin kapısını çalıyor. Dünya huzursuz oldukça evlerin içi de huzursuzlaşıyor.

Eskiden komşu, kötü günde ilk sığınılacak kapıydı. Şimdi herkes kendi derdini kendi içine gömüyor. Yardım istemek zayıflık sanılıyor, hâl hatır sormak zaman kaybı.

Oysa insan, insana muhtaç.

Ne teknoloji, ne para, ne de yüksek duvarlar insanın içindeki boşluğu doldurabiliyor. Bir selamın, bir tebessümün, bir “nasılsın?”un yerini hiçbir uygulama tutmuyor.

Bu pazar, gelin küçük bir itiraz edelim bu gidişata.

Telefonu biraz kenara bırakalım. Çocuğumuzun gözlerine bakalım. Eşimizin sesini gerçekten duyalım. Komşumuzun kapısını çalıp bir çay içelim. Belki uzun uzun konuşamayız ama halini soralım.

Çünkü komşuluk biterse, mahalle biter. Aile yalnızlaşırsa, toplum çöker. Vicdan susarsa, insanlık kaybeder. Pazarlar hâlâ umut olabilir. Yeter ki hatırlayalım: İnsan, insana emanettir.