Son artışla birlikte motorin fiyatları birçok şehirde 75 lira seviyesini aşarken, doğu illerinde ise 77 liranın üzerine çıktı.

Motorin Fiyatları Yeniden Güncellendi

21 Temmuz itibarıyla yürürlüğe giren zam sonrası motorinin litre fiyatı büyük şehirlerde şu seviyelere yükseldi:

• İstanbul: 74,27 TL
• Ankara: 75,39 TL
• İzmir: 75,66 TL
• Doğu illeri: 77,11 TL’ye kadar

Akaryakıt istasyonlarında tabelalar yeniden değişirken, küresel petrol piyasasındaki hareketlilik pompaya doğrudan yansımaya devam ediyor.

Temmuz Ayında Artış 8,54 Liraya Ulaştı

Temmuz ayı boyunca motorin fiyatlarında peş peşe gelen zamlarla birlikte toplam artış 8 lira 54 kuruş oldu. Uzmanlar, bu yükselişte uluslararası petrol fiyatları, döviz kurundaki hareketlilik ve rafineri ürün maliyetlerindeki değişimlerin belirleyici olduğunu ifade ediyor.

Petrol Piyasasında Gerilim Etkisi

ABD ile İran arasında daha önce sağlanan mutabakatın sona ermesi ve bölgede yeniden artan jeopolitik riskler, petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu. Küresel piyasalarda yaşanan bu gelişmeler, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının da yeniden yükselmesine yol açtı.

Enerji piyasalarında belirsizliğin sürmesi nedeniyle önümüzdeki günlerde petrol fiyatlarındaki seyir, akaryakıt fiyatlarının yönü açısından yakından takip ediliyor.

Eşel Mobil Sistemi Zamların Etkisini Sınırlıyor

Hükümet tarafından uygulanan eşel mobil sistemi kapsamında, akaryakıta yansıması beklenen fiyat artışlarının önemli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Bu uygulama sayesinde hesaplanan zamların yalnızca belirli bir kısmı pompa fiyatlarına yansırken, kalan bölüm vergi düzenlemesiyle dengeleniyor.

Yetkililer, sistemin enflasyon üzerindeki baskıyı azaltmaya ve dezenflasyon sürecini desteklemeye katkı sağlamayı amaçladığını belirtiyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın Hürmüz Boğazı’na uyguladığı geçiş ambargosu nedeniyle petrol fiyatları yükseldi. Bu artış akaryakıt fiyatlarına yansımaya başladı. Önceki gün devreye girmesi beklenen 6,69 liralık motorin zammı, eşel mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisiyle ertelenmişti.

Cumhurbaşkanı Kararı ile devreye alınan sistem, 2 Mart tarihinden itibaren bazı petrol ürünlerinde fiyat artışı yaşanması durumunda, artış tutarının yüzde 75’i kadar ÖTV indirimini sağlayacak. Buna göre; benzinde litre başına 14,8277 TL, motorinde 13,9006 TL ve LPG’de kilogram başına 11,3830 TL’ye kadar indirim yapılabilecek.

Fiyatlar düşerse de ÖTV, azalışın yüzde 75’i oranında artırılacak ancak artırılan ÖTV, 2 Mart’ta uygulanan tutarı geçmeyecek.

Sistemin uygulamasıyla örneğin 10 liralık fiyat artışında, sadece 2,5 lira tüketiciye yansıyacak, kalan 7,5 lira ise vergi indirimi yoluyla karşılanacak. Böylece, yüksek bütçe gelirinden feragat edilse de enflasyon üzerindeki etkiler sınırlandırılarak vatandaşın bütçesi korunmuş olacak.

Türkiye’de eşel mobil sistemi, 2021’in son çeyreğinde artan döviz kuruna bağlı olarak akaryakıt ürünlerinde kaldırılmıştı.