Savunma sanayiinde yerli ve milli üretim hamleleri sayesinde Türkiye, yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılayan bir ülke olmaktan çıkarak aynı zamanda önemli bir ihracatçı konumuna yükseldi. Geliştirilen platformlar, sistemler ve yüksek teknolojili çözümler, uluslararası pazarlarda ciddi talep görürken bu durum sektörün ihracat performansına da doğrudan katkı sağlıyor.

Baykar ile Endonezya arasında imzalanan anlaşma, Bayraktar KIZILELMA’nın ilk ihracatı olması açısından tarihi bir önem taşıyor. Yetkililer tarafından yapılan açıklamaya göre anlaşma kapsamında ilk etapta 12 adet insansız savaş uçağından oluşan bir filonun teslim edilmesi planlanıyor. Teslimat sürecinin ise 2028 yılından itibaren başlaması hedefleniyor.

KIZILELMA projesi, 2021 yılında başlatıldı ve ilk prototip uçuşunu 14 Aralık 2022’de gerçekleştirdi. Geliştirme sürecinde önemli başarılara imza atan bu platform, dünya havacılık tarihinde ilk sayılabilecek uçuşlarla dikkat çekti. Özellikle Bayraktar AKINCI ile yapılan formasyon uçuşları ve Türk savaş uçaklarıyla gerçekleştirilen kol uçuşları, projenin ulaştığı seviyeyi gözler önüne serdi.

Teknik özellikleri açısından incelendiğinde Bayraktar KIZILELMA, düşük radar görünürlüğü sayesinde öne çıkıyor. Tasarımında kullanılan özel kaplama ve gövde yapısı, platforma stealth yani düşük görünürlük kabiliyeti kazandırıyor. Ayrıca AESA radar sistemi sayesinde yüksek durumsal farkındalık sağlayarak aynı anda birçok hedefi takip edebilme yeteneğine sahip olacak.

İlk prototiplerde yabancı menşeli motorlar kullanılmış olsa da, yerli motor geliştirme çalışmaları da devam ediyor. Yerli motor entegrasyonunun tamamlanmasıyla birlikte platformun performansının daha da artırılması bekleniyor. Mevcut haliyle yaklaşık 0.9 Mach hızına ulaşabilen KIZILELMA, gelecekte daha yüksek hızlara erişebilecek.

Operasyonel kabiliyetleri açısından değerlendirildiğinde, 500 deniz mili görev yarıçapı ve yaklaşık 3 saat havada kalış süresi ile dikkat çekiyor. 25 bin feet irtifaya çıkabilen platform, 1500 kilogram faydalı yük taşıma kapasitesine sahip. Bu sayede hem havadan karaya hem de havadan havaya mühimmat kullanabiliyor. Özellikle hava-hava muharebesi kabiliyeti, onu diğer insansız hava araçlarından ayıran en önemli özelliklerden biri olarak öne çıkıyor.

KIZILELMA’nın yalnızca hava kuvvetleri için değil, deniz kuvvetleri açısından da stratejik bir rol üstlenmesi planlanıyor. Kısa pistli gemilerden kalkış ve iniş yapabilecek şekilde tasarlanan platformun, gelecekte Türk donanmasının önemli unsurlarından biri olması bekleniyor.

Öte yandan Türkiye ile Endonezya arasındaki savunma iş birliği sadece KIZILELMA ile sınırlı değil. Daha önce imzalanan bir başka anlaşma kapsamında Endonezya’nın 48 adet 5. nesil savaş uçağı KAAN tedarik etmesi planlanmıştı. Bu gelişmeler, iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğinin derinleştiğini gösteriyor.

Baykar’ın ihracat performansı da dikkat çekici seviyelere ulaşmış durumda. Şirket, son yıllarda dünya insansız hava aracı pazarında lider konumunu korurken, gelirlerinin büyük bir kısmını ihracattan elde ediyor. 2025 yılı itibarıyla milyarlarca dolarlık ihracat hacmine ulaşan şirket, Türkiye’nin yüksek teknoloji ihracatında da önemli bir rol oynuyor.

Geliştirdiği ürünlerle küresel ölçekte adından söz ettiren Baykar, farklı ülkelerle yaptığı anlaşmalar sayesinde Türkiye’yi insansız hava araçları alanında lider ülkelerden biri haline getirdi. Bayraktar TB2 ve AKINCI platformlarının ardından KIZILELMA’nın da ihracat başarısı yakalaması, bu liderliği daha da pekiştirecek gibi görünüyor.

Sonuç olarak, Bayraktar KIZILELMA’nın Endonezya’ya ihracatı, Türkiye’nin savunma sanayiinde geldiği noktayı gözler önüne seren önemli bir gelişme olarak kayda geçti. Hem teknolojik yetkinlik hem de uluslararası iş birlikleri açısından bu tür anlaşmaların önümüzdeki dönemde artarak devam etmesi bekleniyor.

Türkiye’nin savunma sanayiinin uluslararası arenada değer görmesi Yunanistan’ı rahatsız etmeye devam ediyor.

Havada, denizde ve karada Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterine onlarca teknolojik silah girmesi, birçok silahın yabancı ülkelere ithalatının başlaması, Yunan kamuoyunda endişe ile takip ediliyor.

YUNANİSTAN, UKRAYNA’DAN İNSANSIZ DENİZ ARACI İSTEDİ

Özellikle Ege’deki sorunlar üzerinden hava ve denizde Türkiye’nin etkinliğine yetişmek için bir dizi atılım için harekete geçen Yunan yönetimi, Ukrayna’nın kapısını çaldı.

Rusya ile savaşında özellikle drone ve insansız deniz aracı konusunda önemli gelişim kaydeden Ukrayna ile ortak üretim bahanesi ile insansız deniz aracı edinmek isteyen Yunanistan’ın karşısına yine Türkiye çıktı.

UKRAYNA ARAÇLARIN KULLANIMINDA SÖZ SAHİBİ OLMAK İSTEDİ

Ukrayna ile yapılan son görüşmede, anlaşma konusunda derin anlaşmazlıklar yaşandı.

Ekathimerini gazetesinin haberine göre Yunanistan, Ukrayna’nın, teslim edeceği insansız deniz araçlarının bir savaş durumunda kullanımında söz sahibi olma talebini kabul etmedi.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLERİ KORUMAK İSTEDİLER

Gazete, görüşmeleri çıkmaza sürükleyen talebin nedenini ise Türkiye olarak gösterdi.

Söz konusu haberde, “Ukrayna’nın bu konudaki tutumuna dair kamuoyuna açık bir açıklama yapılmamış olsa da, meselenin Kiev’in Türkiye ile korumaya çalıştığı dengeyle bağlantılı olduğu yaygın olarak düşünülüyor.” ifadeleri kullanıldı.

“TÜRKİYE TERCİH EDİLEN BİR ORTAK”

Türkiye’nin Ukrayna-Rusya savaşında etkinliğine dikkat çekilen haberde, Ukrayna’nın Yunanistan’a nazaran Türkiye’nin daha tercih edilebilir bir ortak olarak görüldüğünün altı çizildi.

Haberde bu kapsamda şu ifadelere yer verildi:

“Karadeniz’de en uzun kıyı şeridine sahip NATO üyesi ve Montreux Sözleşmesi uyarınca daimi deniz varlığı haklarına sahip olan Türkiye, Kiev tarafından tercih edilen bir ortak olarak görülüyor.”

Toyca-05 ile Savunma Sanayisinde Yeni Dönem

Türkiye, insansız hava araçları, akıllı mühimmat sistemleri ve ileri teknoloji projeleri sayesinde küresel savunma pazarında güçlü bir konuma ulaşmış durumda. Bu kapsamda geliştirilen Toyca-05, özellikle düşük maliyetli ve yüksek etkili bir çözüm sunma hedefiyle öne çıkıyor. Yeni nesil kamikaze İHA, savaş sahasında hem operasyonel esneklik hem de hızlı müdahale kabiliyeti sağlayacak şekilde tasarlandı.

Toyca-05’in en dikkat çeken yönlerinden biri, tamamen yerli tasarım olması. Bu durum, Türkiye’nin savunma alanındaki dışa bağımlılığını azaltma stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ayrıca sistemin seri üretime uygun yapısı, geniş ölçekli kullanım açısından önemli bir avantaj sunuyor.

Tam Otonom Uçuş ve Sürü Teknolojisi

Toyca-05’i benzer sistemlerden ayıran en önemli özelliklerden biri tam otonom uçuş yeteneği. Bu özellik sayesinde insan müdahalesine ihtiyaç duymadan görev icra edebilen sistem, modern savaş konseptlerine uygun bir yapı sunuyor. Aynı zamanda sürü kabiliyeti, yani birden fazla İHA’nın koordineli şekilde hareket edebilmesi, sahada stratejik üstünlük sağlayabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.

Sürü teknolojisi sayesinde çok sayıda İHA, aynı hedefe ya da farklı hedeflere eş zamanlı olarak yönlendirilebiliyor. Bu da hava savunma sistemlerini zorlayarak operasyonların başarı şansını artırıyor. Toyca-05’in bu kabiliyeti, özellikle asimetrik harp senaryolarında önemli bir avantaj sağlayabilir.

Teknik Özellikler ve Operasyonel Kapasite

Toyca-05’in teknik detayları incelendiğinde, sahada etkili bir performans sunacak şekilde geliştirildiği görülüyor. Sistem, yaklaşık 70 kilometrelik operasyonel menzile sahip. Bu menzil, taktik operasyonlarda geniş bir hareket alanı sunarak hedeflere uzaktan müdahale imkânı tanıyor.

İHA’nın taşıdığı 5 kilogramlık harp başlığı, hedef üzerinde yüksek etki oluşturabilecek kapasitede. Bunun yanı sıra gelişmiş hedef kilitleme sistemi, hassas vuruş kabiliyetini artırıyor. Bu özellik, özellikle kritik hedeflerin imhasında önemli bir rol oynayabilir.

Toyca-05 ayrıca 45 derece açıyla otonom dalış gerçekleştirebiliyor. Bu dalış kabiliyeti, hedefe hızlı ve etkili bir şekilde ulaşmayı mümkün kılıyor. Lidar tabanlı yakınlık sensörü ise çarpma anında maksimum hassasiyet sağlayarak isabet oranını yükseltiyor.

Seri Üretim ve Düşük Maliyet Avantajı

Yeni sistemin bir diğer dikkat çekici yönü ise seri üretime uygun olması. Yılda on binlerce adet üretilebileceği belirtilen Toyca-05, bu yönüyle maliyet-etkin bir çözüm sunuyor. Düşük maliyetli üretim, özellikle yoğun kullanım gerektiren operasyonlarda önemli bir avantaj sağlıyor.

Bu özellikler, Toyca-05’i yalnızca teknik açıdan değil, stratejik ve ekonomik açıdan da değerli kılıyor. Modern savaş sahasında sayısal üstünlüğün önem kazandığı düşünüldüğünde, bu tür sistemlerin seri üretim kapasitesi kritik bir faktör olarak öne çıkıyor.

Türkiye’nin Teknolojik Atılımının Bir Parçası

Toyca-05’in geliştirilmesi, Türkiye’nin savunma sanayisindeki yerli üretim hamlesinin bir devamı niteliğinde. Son yıllarda yapılan yatırımlar ve AR-GE çalışmaları sayesinde ortaya çıkan bu tür projeler, ülkenin teknolojik bağımsızlığına katkı sağlıyor.

Ayrıca bu tür sistemler, sadece askeri alanda değil, teknolojik bilgi birikimi ve mühendislik kapasitesinin gelişimi açısından da önemli kazanımlar sunuyor. Toyca-05 gibi projeler, Türkiye’nin küresel savunma sanayisindeki rekabet gücünü artırmaya devam ediyor.

CNN Türk’te Ahmet Hakan’ın sunduğu Tarafsız Bölge programına konuk olan Hakan Fidan, savunma sanayiine ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı bölümde bu soruyla karşılaştı. Sorunun ardından stüdyoda kısa süreli bir sessizlik yaşandı.

Program sunucusu Ahmet Hakan’ın “İsterseniz ‘no comment’ diyebilirsiniz” hatırlatmasına rağmen Fidan herhangi bir açıklama yapmadı. Bunun üzerine Ahmet Hakan, “Peki, geçiyorum” diyerek yayına başka bir başlıkla devam etti.

Bakan Fidan’ın bu tutumu, programı izleyen birçok kişi tarafından sosyal medyada paylaşıldı. Kullanıcılar, sessizliği “mesaj verildi” ve “sükût ikrardandır” şeklinde yorumladı.

Bu ziyarette, yerli ve milli proje Çelik Kubbe Katar’ın yoğun ilgisini çekti.

Katar, Çelik Kubbe’ye yeşil ışık yaktı…

KATAR TARAFINDAN DOĞRULANDI

ABD üretimi hava savunma sistemleriyle İsrail saldırılarını durduramayan Katar, yönünü Türkiye’ye çevirdi.

Mevcut Patriot ve NASAMS sistemleri alçak irtifada yetersiz kalırken, 9 Eylül 2025’teki İsrail saldırısı da engellenememişti.

Katar kritik tesislerini güçlendirmek amacıyla radarına Çelik Kubbe’yi aldı.

Ayrıca, El Sani’nin Ankara temaslarının ardından Doha’nın Çelik Kubbe teklifini incelediğini doğruladı.

İsrail, 9 Eylül 2025’te, başkent Doha’da Hamas’ın üst düzey liderliğine karşı hava saldırısı düzenlemişti.

Katar’ın ABD yapımı Patriot ve NASAMS tabanlı mevcut hava savunması, İsrail saldırılarını durdurmada yetersiz kalmıştı.

Söz konusu hava savunma sistemleri, orta ve yüksek irtifalarda güçlü bir kapsama sağlasa da alçak irtifadaki tehditlere belirgin boşluk barındırıyor.

İnceleme sonunda verilen kararla birlikte, açığın ASELSAN sistemleri tarafından kapatılacağı belirtiliyor.

Çelik Kubbe kararının olumlu yönde olması durumunda, Katar, kritik tesislerini savunmada, ABD ile tam uyumluluğunu korurken kendi angajman derinliğini de arttırmayı başaracak.

Öte yandan, sistem, özellikle İHA ve seyir füzesi tehditlerine karşı büyük bir avantaj sağlayacak.

Daha düşük maliyetli ve sürdürülebilir savunma katmanı oluşturulacak.

KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN TÜRKİYE’YE YOĞUN İLGİ

Katar’ın Çelik Kubbe kararı, bölgesel iş birliğinin habercisi olurken, Suudi Arabistan’ın NEOM kapsamında oluşturacağı hava kalkanı için Türk çözümlerini incelediğine dair iddialar da gündeme geldi.

Azerbaycan ve Umman da erken aşamada Çelik Kubbe’ye ilgi gösterirken, Türk savunma sanayi Körfez pazarında artan bir üne kavuştu.

TÜRKİYE’NİN ÇELİK KUBBESİ HAKKINDA BİLİNENLER

Türkiye’nin yerli ve milli savunma teknolojileri alanındaki en dikkat çekici projelerinden biri olan Çelik Kubbe hava savunma sistemi, savunma sanayi kaynakları ve kamuoyuna yansıyan bilgilere göre test ve geliştirme aşamalarını hızla sürdürüyor.

Proje, sadece bir hava savunma sistemi olmanın ötesinde, Türkiye’nin savunma alanında bağımsız ve sürdürülebilir bir teknoloji ekosistemi kurma hedefinin önemli bir parçası olarak görülüyor.

Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) öncülüğünde yürütülen projede ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN gibi Türkiye’nin önde gelen savunma firmaları yer alıyor.

Sistem; radar, elektro-optik sensör, komuta kontrol altyapısı ve kısa, orta ve uzun menzilli füze önleyicilerden oluşuyor. Hisar-A, Hisar-O ve Hisar-U (Siper) gibi hava savunma füzeleri, sistemin önleyici unsurları arasında yer alıyor.

Çelik Kubbe, çok katmanlı bir yapıya sahip. Bu sayede; seyir füzeleri, balistik füzeler, insansız hava araçları, savaş uçakları ve güdümlü mühimmatlara karşı yüksek etkinlik göstermesi hedefleniyor.

Sistemin en dikkat çeken özelliklerinden biri ise, yapay zekâ destekli tehdit analizi ve otomatik müdahale kabiliyetine sahip olması. Bu sayede tehditler daha isabetli bir şekilde tespit edilip, hızlı bir şekilde etkisiz hale getirilebiliyor.

Ankara yönetimi, sistemi özellikle stratejik bölgelerde aktif hale getirmek üzere planlama yapıyor. Bu kapsamda ilk aşamada, Ankara ve Akkuyu Nükleer Güç Santrali gibi kritik altyapılarda konuşlandırma çalışmaları başladı. Önümüzdeki 1-2 yıl içinde farklı bölgelerde kademeli olarak devreye alınması ve ülke genelinde yaygınlaştırılması bekleniyor.

Çelik Kubbe’nin aynı zamanda deniz platformlarında da kullanılabilir şekilde geliştirildiği, bu yönüyle Türkiye’nin hem kara hem de deniz unsurlarını kapsayan entegre bir hava savunma ağı kurmayı hedeflediği ifade ediliyor. Sistem, NATO standartlarıyla uyumlu olacak şekilde geliştiriliyor ve ilerleyen dönemde ihracat potansiyeli taşıyan stratejik bir ürün olması da öngörülüyor.