Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
İlgili Yazılar
ABD ile İran arasında son haftalarda yeniden yükselen gerilim, askeri senaryoların masaya gelmesine neden oldu. ABD basınına yansıyan iddialara göre Pentagon, İran’a yönelik olası müdahaleleri içeren üç ayrı seçeneği Başkan Donald Trump’a sundu.
İran’da 28 Aralık’ta başlayan ve yönetim karşıtı gösterilere dönüşen protestoların ardından Washington–Tahran hattında tansiyon hızla arttı. Wall Street Journal’ın (WSJ), üst düzey ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre; Umman Denizi ve Basra Körfezi çevresinde yoğunlaşan Amerikan askeri varlığı sonrası Savunma Bakanlığı, Trump’a İran’a karşı uygulanabilecek üç farklı askeri plan sundu.
İlk senaryonun, İran’ın nükleer tesisleri ile balistik füze altyapısını hedef alan geniş çaplı hava saldırılarını kapsadığı belirtildi. Ancak bu seçeneğin, geçmiş örneklerde olduğu gibi sınırlı başarı ihtimali taşıdığı ve bölge genelinde büyük bir çatışma riskini tetikleyebileceği değerlendiriliyor.
İKİNCİ SENARYO: ÜST DÜZEY LİDERE YÖNELİK OPERASYON
Pentagon’un sunduğu ikinci seçeneğin, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alan doğrudan bir operasyon olduğu iddia edildi. Yetkililer, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya yönelik geçmişte gündeme gelen planlara benzer bu senaryonun; İran’daki yoğun güvenlik önlemleri ve coğrafi koşullar nedeniyle düşük başarı ihtimali taşıdığı görüşünde.
DÜŞÜK YOĞUNLUKLU ÇATIŞMA SEÇENEĞİ DAHA OLASI
WSJ’ye konuşan kaynaklara göre, üçüncü ve daha uygulanabilir görülen plan ise İran’a karşı düşük yoğunluklu bir askeri strateji. Bu kapsamda, rejimin kritik isimleri ve stratejik noktalarına sınırlı saldırılar düzenlenerek Tahran yönetiminin yeni bir nükleer anlaşmaya zorlanmasının hedeflendiği ifade ediliyor.
ABD Başkanı Trump’ın bu seçeneğe daha sıcak baktığı ileri sürülürken, Trump’ın kamuoyuna yönelik açıklamalarında bilinçli bir belirsizlik politikası izlediği belirtiliyor. Trump, Fox News’e verdiği demeçte İran’a ilişkin planların Körfez’deki müttefiklerle dahi paylaşılmadığını söyledi.
ASKERİ VE EKONOMİK BASKI BİRLİKTE GÜNDEMDE
ABD’li yetkililer, İran yönetimi ve Devrim Muhafızları’na ait tesisleri hedef alan geniş çaplı bombardıman senaryolarının da değerlendirildiğini aktardı. Askeri seçeneklerin yanı sıra İran bankalarını hedef alan siber saldırılar ve daha sert ekonomik yaptırımların da masada olduğu kaydedildi.
Bu adımların, olası bir askeri müdahalenin alternatifi ya da tamamlayıcı unsuru olarak planlandığı ifade ediliyor.
CENTCOM’DAN UYARI, BÖLGEDE ASKERİ YIĞINAK ARTIYOR
İran’ın Umman Denizi’nde askeri tatbikat başlatmasının ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bölgedeki Amerikan unsurlarına yönelik tehditlere karşı sert bir uyarı yayımladı. Açıklamada, ABD gemilerine yaklaşılması, alçak irtifa uçuşları veya silah doğrultulması halinde anında karşılık verileceği vurgulandı.
Öte yandan Washington yönetimi, Orta Doğu’daki askeri varlığını da artırdı. ABD Savunma Bakanlığı; uçak gemileri, muhripler, savaş uçakları ve füze savunma sistemlerini bölgeye sevk etti.
CBS News’in haberine göre, ABD’nin bölgedeki muhrip sayısı altıya yükselirken, uçak gemisi USS Abraham Lincoln ve bağlı hava unsurları operasyon için hazır bekliyor.
ABD Hava Kuvvetleri’nin Ürdün ve Körfez ülkelerine F-15E Strike Eagle uçakları, tanker uçakları ve insansız hava araçları konuşlandırdığı; istihbarat amaçlı RC-135W Rivet Joint uçaklarının da bölgede görev yaptığı bildirildi. Bu sevkiyatlarla birlikte Orta Doğu’daki ABD asker sayısının yaklaşık 50 bine ulaştığı ifade ediliyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise protestoların dış güçlerce kışkırtıldığını savunurken, yönetimin halkla ilişkilerini gözden geçirmesi gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan, halkın siyasi katılımının artırılması gerektiğini vurguladı.
