Aybüke Türk Haber "Habere Bozkutça Bakış"
Türkiye ekonomisinin yönüne ilişkin önemli mesajların verildiği bir toplantıda, Fatih Karahan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda milletvekillerine kapsamlı bir sunum yaptı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Karahan, küresel gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini değerlendirirken özellikle savaş kaynaklı risklerin enflasyon ve büyüme üzerindeki baskısına dikkat çekti.
Karahan’ın sunumunda en çok öne çıkan başlıklardan biri, jeopolitik gerilimlerin ekonomiye yansıması oldu. Özellikle son dönemde artan çatışmaların enerji ve ulaştırma maliyetlerini yukarı çektiğini belirten Karahan, bu durumun enflasyon üzerinde doğrudan etkiler yarattığını ifade etti. Nisan ayı verilerinde de bu etkinin açık şekilde görüldüğünü söyleyen Karahan, enerji fiyatlarındaki yükselişin kısa vadede etkisini sürdüreceğini dile getirdi.
Bununla birlikte Karahan, tüm bu olumsuz gelişmelere rağmen Merkez Bankası’nın temel hedefinden geri adım atmayacağını vurguladı. Enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını belirten Karahan, dezenflasyon sürecinin savaş gibi dışsal şoklardan etkilenebileceğini ancak para politikası araçlarının bu süreci yeniden dengelemek için kullanılacağını ifade etti. Fiyat istikrarının sağlanmasının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah açısından vazgeçilmez olduğunun altını çizdi.
Sunumda küresel ekonomik görünüm de geniş yer buldu. Karahan, 2026 yılında dünya genelinde büyümenin belirgin şekilde yavaşlayacağını öngördüklerini söyledi. Artan belirsizlikler, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve tedarik zincirlerindeki aksaklıkların küresel ekonomiyi olumsuz etkilediğini belirten Karahan, bu durumun Türkiye’nin dış talebini de zayıflatabileceğine dikkat çekti. Özellikle ihracata dayalı sektörlerde bu gelişmelerin hissedileceğini ifade etti.
Cari dengeye ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Karahan, yılın ilk çeyreğinde cari açığın arttığını ancak milli gelire oranla halen tarihsel ortalamaların altında kaldığını belirtti. Enerji fiyatlarındaki yükselişin ithalatı artırdığını, buna karşılık altın ithalatındaki gerilemenin cari dengeye olumlu katkı sağladığını söyledi. Ancak yılın geri kalanında dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risklerin devam ettiğini de sözlerine ekledi.
Enflasyonun bileşenlerine ilişkin detaylı analizler paylaşan Karahan, kira ve eğitim kalemlerinde katılığın azalmasının dezenflasyon sürecine destek verdiğini belirtti. Bu alanlarda fiyat artış hızının yavaşlamasının önümüzdeki dönemde de devam etmesinin beklendiğini ifade etti. Öte yandan enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini söyledi.
Para politikası tarafında ise sıkı duruşun sürdürüleceği mesajı verildi. Karahan, Merkez Bankası’nın politika araçlarını fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda kullanmaya devam edeceğini vurguladı. Makroihtiyati tedbirler, likidite yönetimi ve kredi büyümesini dengeleyici uygulamalarla parasal aktarım mekanizmasının güçlendirildiğini belirtti. Türk lirası mevduatın artırılmasına yönelik adımların sürdüğünü ve kur korumalı mevduat uygulamasının büyük ölçüde sonlandırıldığını da hatırlattı.
Kredi piyasalarına ilişkin değerlendirmelerde, son dönemdeki büyümenin daha çok ticari krediler kaynaklı olduğu ifade edildi. TL ticari kredilerde aylık büyümenin yüzde 3’ün üzerine çıktığını belirten Karahan, bireysel kredilerde ise daha sınırlı bir artış gözlendiğini aktardı. Konut kredilerinde hareketlilik yaşanırken ihtiyaç kredileri ve kredi kartı büyümesinde yavaşlama görüldüğünü söyledi.
Sunumda ayrıca finansal piyasalara dair önemli veriler de paylaşıldı. Yurt içi yerleşiklerin Türk lirasına olan ilgisinin güçlü kaldığını belirten Karahan, döviz talebinin sınırlı seviyelerde seyrettiğini ifade etti. Bankacılık sektöründe takipteki alacak oranlarının tarihsel ortalamaların altında olduğunu ve rezervlerin güçlü seviyesini koruduğunu vurguladı.
Sonuç olarak Karahan, küresel belirsizliklerin ve savaşın yarattığı arz şoklarının ekonomiyi zorladığını kabul etmekle birlikte, Türkiye’nin para politikası çerçevesinde bu süreci yönetebilecek araçlara sahip olduğunu ifade etti. Enflasyonla mücadelede kararlılığın süreceğini belirten Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun devam edeceğini yineledi.
